Onlarca haberi tek tek incelediler: Obezite konusunda dikkat çeken araştırma

Türkiye Obezite Araştırma Derneği’nin (TOAD) 78.216 haberi inceledi ve Türkiye’de obezite haberleri araştırma raporunu açıkladı. Yazım dili ve haber içerikleri konularında önemli veriler sunan raporda; ilk dört ayda haber manşetlerinin %68,8’inin bilgilendirici ve açıklayıcı nitelikte olduğu, ikinci dört ayda ise bu oranın %87,3’e ulaştığı belirtildi.

Türkiye Obezite Araştırma Derneği’nin “Rolüm Ağır, Peki Senin Rolün Ne?” projesi kapsamında yürüttüğü obezite haberleri üzerine yaptığı kapsamlı araştırmanın raporu sunuldu. Araştırmada 2021 yılında medyada obezite konulu haberlerin nasıl temsil edildiğini ortaya koymak amaçlandı. Bu kapsamda 2021 yılındaki 78.216 haber detaylı şekilde analiz edildi. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Sezgin raporda yer alan önemli konulara dikkat çekti.

HABER GÖRSEL KULLANIMINDA DEĞİŞİKLİK DİKKAT ÇEKTİ

Yapılan araştırmaya göre haberlerde yer alan ana görsellerde obeziteli olmayan bireylere ilk dört ayda (%16,9) daha az yer verilirken, son dört ayda (%24,1) obeziteli olmayan kişilerin görsellerine daha fazla yer verilmiştir.

Stereotipleşmiş görseller (tartı-mezura-buzdolabı vb.) ilk dört ayda (%11,6) daha fazla yer alırken; son dört ayda (%6,4) stereotipleşmiş görseller daha az yer bulmuştur. Haberlerde obeziteli olmayan kişilerin görüntülerine yer verilmesi ve stereotipleşmiş görsel kullanımının azalmaya başlaması olumlu ve dikkat çekici bir gelişmedir.

Araştırma raporunda göre, haber görsellerinde obeziteyle ilişkilendirilen tartı, mezura, buzdolabı, fast-food vb. sembollerin kullanılması toplumun obezite hakkındaki düşüncelerini olumsuz olarak biçimlendirmektedir. Mezura içine sıkışmış, tartı ya da baskül üstündeki bedenler, inşa edilmiş ideal kilo algısını pekiştirmektedir.

HABER MANŞETLERİNİN BİLGİLENDİRİCİLİK SEVİYESİ ARTTI

Obezite haberlerinde dil kullanımının da incelendiği raporda haber manşetleri hakkında veriler paylaşıldı. İlk dört ayda haber manşetlerinin %68,8’inin bilgilendirici ve açıklayıcı nitelikte olduğu, ikinci dört ayda ise bu oranın %87,3’e ulaştığı belirtilmiştir. Haberlerde tedirgin edici ya da endişe verici manşetler ilk dört ayda %22,1 iken ikinci dört ayda %9,2 oranında; dramatize edici manşetler ise ilk dört ayda %2,6 iken ikinci dört ayda %1,2 oranında yer almıştır. Haber manşetlerinin bilgilendirici içeriği ilk dört aya göre son dört ayda artış göstermiştir.

OBEZİTE HABERLERİNİN TONU İYİLEŞTİ

Haber metinlerinde kullanılan ifadeler ve olayların anlatım biçimleri bakımından ilk dört ayda yayınlanan haberlerin %83,3’ünün, ikinci dört ayda yayınlanan haberlerin de %91,5’inin bilgilendirici ve açıklayıcı olduğu belirtilmiştir. İlk dört ayda haberlerin %10,9’unun, ikinci dört ayda ise %6,6’sının tedirgin edici ya da endişe verici nitelikte olduğu belirtilmiştir. Dramatize edici nitelikteki haberler ise ilk dört ayda %4,4 iken son dört aylık kısımda %1,4’e düşmüştür.