Altı aydır devam eden nefes darlığına dikkat: Akciğer tansiyonu nefes kesiyor

Hipertansiyon denince aklımıza bütün vücudun kan basıncı geliyor. Ancak akciğerin yüksek tansiyonu nefes darlığı şikâyeti ile geliyor, başka hastalıklarla karıştırılıyor; erken teşhis edilmediğinde kalp yetmezliğinden ölüme sebep oluyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Sık görülmesine rağmen çok iyi bilinmediği için başka hastalıklarla karıştırılan akciğer hipertansiyonu, geç teşhis edildiğinde ve zamanında tedavi verilmediğinde ölümle sonuçlanıyor.

En önemli belirtisi nefes darlığı olan akciğer hipertansiyonunda erken dönemde ortaya çıkan nefes darlığı, hastalık ilerledikçe en ufak harekette bile kişinin yorulmasına ve hareket edememesine sebep oluyor. Hastalar kalp yetersizliğine bağlı olarak kaybediliyor.

Özellikle kalp ve akciğer hastalığı bulunanlarda daha fazla görülen akciğer hipertansiyonunun yaş ilerledikçe görülme sıklığının arttığını belirten İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Türk Toraks Derneği, Klinik Sorunlar Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Gülfer Okumuş “65 yaş üzerindeki kişilerde ve bilinmeyen bir sebeple kadınlarda daha fazla görülür. Geçmişte iştah baskılayıcı ilaç kullanmak, bacakta toplardamarlarda pıhtı atması veya akciğere pıhtı atması, altta yatan akciğer veya kalp hastalığı, HIV enfeksiyonu, bilinen karaciğer hastalığının bulunması ya da yüksek yerlerde yaşamak önemli risk faktörlerindendir” dedi.

BAŞKA HASTALIKLARLA KARIŞTIRILIYOR

Akciğer kan basıncının normal sınırları ortalama 8-25 mm Hg arasında olduğunu, akciğer kan basıncı 25 mm Hg’nin üzerine çıktığı zaman buna pulmoner hipertansiyon yani akciğer hipertansiyonu adı verildiğini belirten Prof. Dr. Okumuş, zamanında doğru teşhis konulmasının önemine de dikkat çekti. En önemli belirti olan nefes darlığının birçok hastalıkta görülmesinin zamanında ve doğru teşhis koymayı geciktirdiğine işaret eden Prof. Dr. Okumuş, belirtileri şöyle sıraladı: Pulmoner hipertansiyonda en sık ve en önemli şikâyet nefes darlığıdır. Göğüs ağrısı, çarpıntı, yorgunluk, kuru öksürük, baş dönmesi ve bayılma gibi şikâyetler de görülebilir. Erken dönemde şikâyetler sadece hareket sırasında ortaya çıkar. Hastalığın ilerlemesiyle kişi en ufak bir hareketle dahi yorulur ve neredeyse evde iş yapamaz hâle gelir. Nefes darlığı pek çok hastalıkta görülebileceği için hastalar yanlışlıkla erken yaşlarda astım daha ileri yaşlarda KOAH teşhisi alabilirler.

Akciğer hipertansiyonun teşhisinde “şüphe”nin çok önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Okumuş, tedavi almayan kişilerde ortalama yaşam süresi 2-3 yıl ile sınırlıyken erken teşhis ve tedavi ile ortalama 7-10 yıla çıktığını belirterek “Bu durum erken teşhisin ne kadar önemli olduğunu açıklıyor. Altta yatan bir hastalık olmadan ciddi nefes darlığı olanlar ya da altta yatan hastalıkla uyuşmayan derecede ağır nefes darlığı olan kişilerde mutlaka akciğer hipertansiyonundan şüphelenmek gerekir. Bu sebeple en az altı aydan beri devam eden ve giderek artış gösteren kronik nefes darlığı olan her hastada akciğer hipertansiyonu akla gelmelidir. Sıklıkla karşılaşılan hava yolu hastalıkları, kalp yetersizliği, kansızlık gibi hastalıklarla klinik bulguları tam olarak açıklanamayan tüm hastaların akciğer hipertansiyonu açısından değerlendirilmesi ve bu konuda uzman merkezlere yönlendirilmesi önemlidir. Hastalar öncelikle akciğer filmi, akciğer tomografisi, elektrokardiyografi ve ekokardiyografi ile değerlendirilirler. Akciğer damarlarında yüksek tansiyon tespit edilen kişilere sağ kalp anjiyosu yapılarak kesin teşhis konur” diye açıkladı.

PIHTI ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRÜ

Ülkemizde sız görülen bacak ve akciğere pıhtı atması, akciğer hipertansiyonu vaka sayısını da artırıyor. Hastalığın oluşma mekanizması, akciğer atardamarlarına atmış olan pıhtıların iyileşemeyip orada ilerleyici damar hasarı bırakarak akciğer tansiyonunun yükseltmesidir. Artmış pulmoner arter basıncına bağlı olarak kalbin sağ tarafı gereğinden fazla çalışarak yorulur ve bir süre sonra yetmezliğe girerek sağ kalp yetmezliğine bağlı ölüm meydana gelir. Pıhtı hikâyesi olan hastaların mutlaka akciğer hipertansiyonu açısından araştırılması gereklidir.