Gezeravcı, çantasında 13 projeyi götürdü: Uzayda kanserin çaresini arayacak

Üsküdar Üniversitesinin “yer çekimsiz ortamdan etkilenen genlerin keşfedilmesini” amaçlayan MESSAGE Projesi’nin, başta kanser olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde çığır açabilecek yeni yaklaşımları tıp literatürüne kazandırması hedefleniyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Uzay yolculuğuna başlayan Türk astronot Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 14 gün boyunca, 13 farklı bilimsel deneye de imza atacak. Bu deneyler, mikro-yer çekimi ve uzay ortamında insan genetiği, insan sağlığı, biyoloji gibi alanlarda olacak.

Bu projeler arasında yer alan yer çekimsiz ortamdan etkilenen genlerin araştırılacağı MESSAGE, astronotların uzaydaki biyokimyasal ve fiziksel değişimlerini inceleyecek olan METABOLOM ve uzay radyasyonunun kansere etkisinin araştırılacağı MİYELOİT, propolisin antibakteriyel etkisinin araştırılacağı PRANET, Yer çekimsizliğin sebep olduğu rahatsızlıkların araştırılacağı VOKALKORD direkt insan sağlığı ile ilgili olanlar…

"ÇAĞRIDAN 6 AY ÖNCE ÇALIŞMALARA BAŞLAMIŞTIK"

Uzay yolculuğu başlayan “MESSAGE” Projesi’nin “yer çekimsiz ortamda hücreleri nasıl davranır?” sorusundan yola çıkılarak başladığını söyleyen projesinin yürütücüsü Üsküdar Üniversitesi Transgenik Hücre Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (TRGENMER) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Cihan Taştan “Çünkü insanlık tarihi boyunca insanlar dünyanın yer çekimine hapis olarak yaşıyor. Vücudumuzda 25 bin tane gen var ve bu genlerin birçoğunun daha çalışma mekanizması keşfedilmemiş durumda. Keşfedilmemiş genlerimizin içerisinde hangileri yer çekimi ile etkileşiyor bunu bilmiyoruz. Bunu araştırmak için TÜBİTAK UZAY ve Türkiye Uzay Ajansının proje çağrısından altı ay önce çalışmalarımıza başlamıştık. Lisans öğrencileriyle laboratuvar ortamında yer çekimsiz bir cihazda bunu deniyorduk. TÜBİTAK Uzay’ın böyle bir çağrıya çıkması bizi, uzayda bunun bir kısmını yapabilme imkânımızı doğurdu. Dolayısıyla biz projemizi geliştirdik ve böylelikle TÜBİTAK Uzay’a başvuru yaptık. Projemiz 48 proje arasından seçilen 13 bilimsel çalışmadan biri oldu” diye konuştu.

KENDİ ALANINDA İLK KEŞİF OLACAK

Bu çalışma çerçevesinde dünyada da ilk defa yer çekiminden etkilenen genlerin keşfedileceğine dikkat çeken Dr. Taştan “Vücudumuzdaki bağışıklık sistemi kansere ve diğer bütün hastalık yapıcı faktörlere karşı bir mekanizmaya sahip. Ancak uzun uzay seyahatleri, Mars ve Ay’da hayata veya uzaydaki misyonlardaki astronotların böyle kansere ve diğer hastalıklara karşı bağışıklık sisteminin nasıl savaşacağını bilmiyoruz. Bu çalışma ile beraber biz artık astronotlardan hangilerinin uzaya gidip gitmemesi gerektiğini, kansere yakalanırsa hastalığı daha kolay mı yeneceğini, yoksa daha mı savunmasız kalacağını öğreneceğiz” dedi.

KANSER TEDAVİSİ UZAYA KAYABİLİR

TRGENMER Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Cihan Taştan, 14 gün boyunca hem Alper Gezeravcı hem de birlikte gittiği diğer astronotların genetik profilini takip edeceklerini de ifade ederek, “Bu genetik analizlerimiz sonucunda belki de geleceğin uzay misyonlarında doğru astronotların seçiminde kullanılabilecek, yer çekimsiz ortamda aktifleşecek, şu ana kadar keşfedilmemiş genleri bulacağız. Bu bilgileri uzay ve bilimsel dünya literatürüne kazandırarak, hem Türkiye’nin uzay misyonuna hem de dünyanın uzay misyonuna değer katmak istiyoruz. Eğer uzayda kanser hücreleri daha hızlı öldürülebiliyorsa belki de gelecekte kanser hastalarının uzayda tedavi edilmesi, uzaya kanser turizmi söz konusu olabilecek. Bunun kapısını aralayacağız” dedi.

BİR BİYOLOG GİBİ ÇALIŞACAK

Türk astronot Alper Gezeravcı’nın bilim misyonunda projesi olan bütün üniversiteleri gezdiğini belirten Dr. Taştan “Üniversitemizde ona uzayda yapacağımız projenin eğitimini ve teorik eğitimini verdik. Orada kan örnekleri toplayacak, tüpleri hazırlayacak ve eğer mümkün olursa uzaydaki diğer astronotlardan da genetik analizler yapacak. Böylelikle bu proje yaklaşık 12 ile 24 aylık bir süre içerisinde tamamlanacak ve Türkiye Uzay Ajansının ilk projelerinden biri olacak. Aslında aynı konu kanser, nöroloji genetik farklı yerlerde sorulacak. Biz bu konu ile ilgili yaklaşık 12 ay boyunca birçok toplantı gerçekleştirdik. Bu toplantıları yeri geldiğinde NASA ve AXIOM’daki uzmanlarla değerlendirerek bütün deneyle ilgili onaylarımızı aldık ve Alper Gezeravcı da laboratuvarlarımızda bire bir bu deneyleri simüle edebildi” dedi.