Büyük hadis âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden. Adı Abdüla'la bin Abdüla'la bin Muhammed Basrî olup, kendisine, İbn-i Şerahil el-Kureyşî de denilmiştir. Lakabı ise Ebu Hümam'dır. Doğum tarihi kesin olarak belli değildir. Basrî ve Kureyşî lakaplarından Mekkeli bir aileden olup, Basra'da yaşadığı, anlaşılmaktadır. 189 (m. 804) yılında Basra'da vefat etmiştir.
Kuvvetli bir tahsil görmüştür. Hamidü't-Tavil; Yahya bin Ebu İshak, Cerirî, Yunus bin Ubeyd, Ma'mer bin Raşid, Sa'id bin Ebu Arube ve Davud bin Ebu Hind gibi devrinin büyük âlimlerinden ilim öğrenmiş ve hadis-i şerif bildirmiştir. Rivayetleri pek makbul olup, başta Kütüb-i Sitte denilen meşhur altı hadis kitabı olmak üzere başka hadis kitaplarında da yer almıştır. Kendisinden de İshak bin Raheveyh, Ebu Bekr bin Ebu Şeybe, Amr bin Ali el-Felas, Nasr bin Ali ve daha birçok âlim hadis-i şerif öğrenip rivayette bulunmuşlardır. İmam-ı Nesaî ve İbn-i Hibban onu sika (güvenilir) âlimler arasında zikrederler.
Abdüla'la hazretleri ilmiyle âmil idi. Buyurdu ki: “Kime bir ilim verilir de bu ilim ona (Allah korkusundan) ağlama huyunu kazandırmazsa o, bu ilmin faydasını göremez.”
Mis'ar bin Kedam diyor ki: “Abdüla'la Cehennem'den çok korkardı. Gözyaşları içinde secdeye kapanır ve şöyle dua ederdi: “Ya Rabbî! Düşmanlarının nefretini arttırdığın gibi senin için olan huşumuzu (korkumuzu) da arttır. Sana secde eden yüzümüzü, Cehennem'de ateş ile örtme.”
Abdüla'la sohbetlerinde malayani (boş şey) konuşmazdı. Büyük âlim Mis'ar'ın bildirdiğine göre buyurdular ki: “İnsanlar bir araya gelseler ve Allahü tealadan, Cennet'ten, Cehennem'den konuşmadan ayrılsalar melekler derler ki: “Ey insanlar büyük gaflet içindesiniz...” Yine buyurdu ki: “Cennet ve Cehennem, Âdemoğlu'ndan bir şeyler duymak için ona yaklaşır. Şayet insan Cennet'i isterse, Cennet; “Ya Rabbî! Onu isteğine kavuştur.” der. Şayet Cehennem'den sakınırsa, Cehennem de; “Ya Rabbî! Onu ateşten muhafaza et.” diye dua ederler.”
Abdüla'la ölümü çok hatırlar ve titrerdi. “İki şey var ki, beni dünya zevklerine dalmaktan alıkoyuyor. Bunlardan biri ölümü hatırlamak diğeri ise, daima Allahü tealanın huzurunda bulunmaktır.” demiş, ayrıca; “Hiçbir fert yoktur ki, ölüm meleği günde iki defa kapısını çalmasın.” diye eklemiştir.
