Şafiî mezhebinde ki tefsir, hadis, fıkıh ve kelam âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Ali bin Muhammed bin Mehdi et-Taberî, el-Eş’arî olup, künyesi Ebü’l-Hasan’dır. Doğum tarihi bilinmemek te olup, 380 (m. 990) yılları civarında vefat etmiştir. Kesin vefat tarihi de belli değildir.
Ebü’l-Hasan et-Taberî, Ehl-i sünnet ve’l-cemaat’ın itikattaki imamlarından biri olan Ebü’l-Hasan Eş’arî’nin ileri gelen talebelerinden idi. Basra’da ondan ilim öğrenmiş, uzun müddet derslerine ve sohbetlerine devam etmiş, daha sonra da ondan rivayetlerde bulunmuştur. Ehl-i sünnet vel-cemaat itikadını yaymak için uğraşmış ve bozuk inançlı kimselerle uzun zaman mücadele etmiştir.
Ebü’l-Hasan et-Taberî; tefsir, hadis, kelam, fıkıh ilimlerinde zamanının bir tanesi idi. Bu ilimlerin usullerinde, yani usul-i tefsir, usul-i hadis, usul-i fıkıh ilimlerinde de üstadlık derecesine ulaşmıştır. Ebu Abdullah Hasan bin Ahmed bu hususta; “Şeyhimiz ve üstadımız Ebü’l-Hasan Ali bin Mehdi, fıkıh âlimi ve birçok kitapları olan, her ilmin inceliklerine vakıf bir zat idi. Fıkıh, tefsir, kelam, edebiyat ve tarih ilimlerinin ince meselelerine de vakıf idi. Gayet güzel ve hikmetli söz söyleyen, zamanında eşi bulunmayan bir zattı.” buyurdu.
Ali bin Muhammed, bir şiirinde şöyle söyledi:
Kaybolmaz, olmaz zayi,
Sahipli olan kişi.
Bilinir hâli iyi,
Hâl olur bütün işi.
Başka bir gün ise, içinde yaşadığı zamanın kötülüğünü şöyle dile getirdi:
Zaman kötü zamandır.
İnsanlar ona uydu.
Bütün kerimler gitti.
Nefsim pişmanlık duydu.
Cömertlikten sorunca,
Cevapları yok oldu.
İlm-i kelam ve usul-i kelam ilmine ait Te’vilü ehadisi müşkilâti’l-varidat fi’s-sıfat kitabı çok meşhurdur.
