Cumhuriyet devri müftülerinden.
30 Ramazan 1342 (m. 5 Mayıs 1924)’te Trabzon’un Çaykara ilçesine bağlı Akdoğan (Yukarı Hopşera) köyünde doğdu. Babası ilkokul öğretmeni Abdullah Selim, annesi Fatma Hanım’dır. İlkokulu Çaykara’da, ortaokulu Bayburt’ta tamamladıktan sonra 1362 (m. 1943)’te Trabzon Lisesi’nden mezun oldu. Erzurum’da üç yıl ticaretle uğraştı, ardından İstanbul’da askerlik hizmetini yaptı (1367/1948). Çaykara Belediyesi’nde katiplik vazifesini yürütürken amcası Hasan Rami Yavuz’un Akdoğan köyündeki ders halkasına katıldı ve beş yıllık bir öğrenimden sonra ondan icazet aldı. 1373 (m. 1953)’te Diyanet İşleri Başkanlığı’nca açılan vaizlik imtihanını kazandı. Kısa süren vaizlik vazifesinin ardından Ömer Nasuhi Bilmen döneminde İstanbul müftü yardımcılığına tayin edildi (1374/1954). Burada iken İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Filolojisi’ne devam etti, ancak fakülteyi bitiremedi. İbrahim Elmalı’nın müftülük döneminde Gaziosmanpaşa müftülüğüne tayin edilmişse de 1386 (m. 1966)’da vekaleten İstanbul müftülüğüne getirildi. 1391 (m.1971)’de Kadıköy müftüsü oldu ve 1396 (m. 1976)’da buradan emekliye ayrıldı. Son dönemlerinde böbrek yetmezliğinden muzdaripti, 2 Receb 1413 (m. 27 Aralık 1992)’de bu hastalıktan Feneryalı’ndaki evinde vefat etti. Cenaze namazı Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii’nde kılındıktan sonra Karaca Ahmed Mezarlığı’nda defnedildi.
İslami ilimleri öğrenip öğretmeyi gaye edinen Ali Fikri Yavuz, uzun süreden beri kesintiye uğrayan din öğretimine ve dini hayatın yeniden canlanmasına katkı yapmaya çalışmıştır. İstanbul İmam-Hatip Okulu ve Yüksek İslam Enstitüsü öğrencilerine maddi ve manevi destek sağlamış, bir kısmına derslerinde yardımcı olmuştur. İlim Yayma Cemiyeti, İbnülemin Mahmud Kemal İnal Vakfı, İlim ve Fazilet Vakfı gibi kuruluşların kurucuları ve yöneticileri arasında yer almış, emeklilikten sonra kendi evinde, Erenköy ve Fatih camilerinde tefsir, fıkıh ve asıl uzmanlık alanı olan feraizle ilgili dersler vermiştir. Mezhepsizliğe karşı olup, mezheplerin hak olduğunu ve dört mezhepten birine uymak gerektiğini belirtir, ihtiyaç anında başka bir mezhep de taklit edilebileceğini söylerdi. Herhangi bir tarikata intisap etmemiştir. Ona göre iyi bir kul olmak ve manevi dereceler elde etmek için bir mürşide bağlanıp ondan izin almaya gerek yoktur. Bununla birlikte Mehmed Zahid Kotku’ya ve Salih Bilgin’e (Hacı Salih Efendi) büyük saygı gösterirdi. Şöhrete, lükse ve israfa karşı çıkan Ali Fikri Yavuz hayatı boyunca dürüstlükten hiç ayrılmamış, Çaykara’da iken babası ile komşulardan biri arasında çıkan arazi ihtilafı davasında babasının aleyhinde şahitlik yapmıştır.
Yazdığı ilmihal kitaplarıyla Hanefi fıkhına dair konuların geniş halk kitleleri tarafından öğrenilmesine yardımcı olmuştur. Ancak ilmihalinde diş doldurma ve kaplatma bahsinde şerit ile enlemesine bağlama manasına gelen tadbib kelimesine kaplama manası vererek okuyanları şaşırtmıştır.
Eserleri:
-
1Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Meal-i Alisi.
-
2Açıklamalı-Muamelatlı İslam İlmihali: İslam Fıkhı ve Hukuku, Hanefi mezhebi esas alınarak yazılmış, ihtilaflı meseleler zikredilmeyip tercih edilen görüşler nakledilmiştir. 1977’de Geniş İslam İlmihali-İslam Fıkhı ve Hukuku adıyla da yayımlanan eserin otuzdan fazla baskısı yapılmıştır.
-
3İslam İlmihali-Küçük İlmihal.
-
4“İslam’da Birlik ve Fıkıh Mezhepleri” yahut “Mezahibin Telfiki ve İslam’ın Bir Noktaya Cem’i” adlı kitap üzerine bir inceleme: Fıkıh mezheplerini ortadan kaldırmanın veya birleştirmenin yanlış olduğuna dikkat çeken risaledir.
-
5Büyük İslam İlmihali: Ömer Nasuhi Bilmen’e ait eserin sadeleştirilmiş şeklidir.
Muhtasar İslam Akaidi; Otuz Ramazan Vaazları, Resimli Hac Rehberi; Kur’an-ı Kerim’den Mucizeler Hikmetler ve Öğütler, Peygamberimizin Dilinden Dualar ve Zikirler, İslam’da Evlilik Müessesesi, Osmanlı Müellifleri Bursalı Mehmed Tahir’in eserinin İsmail Özen ile birlikte yapılan sadeleştirmesidir.
Zübdetü’l-Buharî Tercümesi.
Muhtarü’l-Ehadis Tercümesi, Babaların Çocuklara Öğütleri, Peygamberimizin Dilinden Dört Halifesi ve Ashabı, Ahlak Hadisleri: İmam-ı Buhari’nin El-Edebü’l-müfred’inin tercümesidir.
Kırk Kudsi Hadis, Riyazü’s-salihin Tercümesi: Eserin III. cildi Yavuz’un vefatından sonra Ali Sacit Türker tarafından tercüme edilmiştir. Ölüm ve Sonrası-Kabir-Kıyamet-Ahiret Hayatı.
