Tâbiîn’in meşhur fıkıh, hadis âlimlerindendir. Kûnyesi, Ebu Muhammed el-Esrem Mekkî’dir. Cumahî kabilesine mensup olup, bu kabilenin azatlılarından biridir. Aslen İranlı’dır. 45 (m. 665) veya 46 (m. 666) senesinde doğmuştur. Vefatı 115, 116 ve 126 olarak rivayet edilirse de umumiyetle 126 (m. 743) tarihi kabul edilir. Hazreti Ali, Cabir bin Abdullah, Ebu Hureyre, Abadile-i Erbaa’dan yani Abdullah bin Abbas, Abdullah bin Ömer, Abdullah bin Zübeyr, Abdullah bin Amr bin As gibi Eshab-ı Kiram’ın büyüklerinden; ayrıca Sa’id bin Müseyyeb, Ata bin Ebu Rebah, Mücahid gibi Tâbiîn’in büyüklerinden hadis ilmini öğrenmiş ve onlardan hadis-i şerif rivayet etmiş ve sohbetlerinde bulunmuştur.
Sika (güvenilir, sağlam) bir hadis imamıdır. Kendisinden Tâbiîn’in büyüklerinden İmam-ı Âzam Ebu Hanife, Katade bin Diame, Eyyûb Sahtiyânî, Şu’be bin el-Haccac, Seleme bin Dinar, Süfyan bin Uyeyne, Süfyan-ı Sevrî, Hammad bin Seleme, Hammad bin Zeyd ve daha pek çok Tâbiîn ve Tebe-i tâbiîn âlimleri hadis-i şerif öğrenip, rivayet etmişlerdir.
Fıkıhta mezhep sahibi müçtehit olup, büyük âlimdi. Zamanında Mekke-i Mükerreme müftüsü idi. Çok yüksek mertebe sahibi olan Amr bin Dinar Müslümanlar arasında her bakımdan büyük bilindi ve sevildi. Ahlâkı güzel olup, devrinin seçkinlerinden di. Hadis âlimlerinden Şu’be bin el-Haccac, Amr bin Dinar’ın üzerine başkalarını tercih etmezdi ve: “Hadis-i şerifler hususunda Amr bin Dinar’dan daha emin bir kimse görmedim.” diye buyurmuştur. Muhaddislerden İbn-i Müceyh de; “Ben Amr bin Dinar’dan daha fakih (dinde büyük âlim) görmedim.” buyurdu. Ahmed bin Hanbel ve Yahya bin Main, onu Katade’ye tercih etmişlerdi.
Çok ibadet eder, geceyi üçe bölerdi. Üçte birinde hadis okur, üçte birinde uyur, üçte birinde de namaz kılardı.
Devlet vazifelerini kabul etmezdi. Süfyan bin Uyeyne diyor ki: “Ata vefat edince Emevî halifesi Hişam, Amr bin Dinar’a dedi ki: ‘İnsanlara fetva ver. Ben de sana maaş bağlayayım.’ Bunun üzerine Amr da; ‘Ben fetva vermeyi ve bu sebeple bana bir maaş takdir etmenizi arzu etmem (kabul etmem).’ diye buyurdu.”
Hazreti Ata, Amr bin Dinar’ı takdir ederdi. Vefat ederken talebelerine Amr bin Dinar’a gitmelerini tavsiye etmişti. Süfyan bin Uyeyne demiştir ki: “İki sene Amr bin Dinar’a gittim. Beni üzcek hiç bir şey yapmadı.”
Amr bin Dinar’ın Cabir bin Abdullah’tan, o da Muaz bin Cebel’den rivayet ettiği hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz buyurdular ki: “Bir kimse inanarak ‘La ilahe illallah.’ derse, muhakkak Cennet’e girer.”
Yine Cabir’den rivayet ettiği hadis-i şerifte buyruldu ki: “En’am suresi 65. ayeti; ‘Ya Muhammed de ki! Allahü teâlâ size üstünüzden bir azap göndermeye kadirdir.’ gelince Resulullah Efendimiz; ‘Rabbim, senin zatına sığınırım!’ buyurdu. ‘Ya hut ayaklarınızın altından bir azap göndermeye kadirdir.’ cümlesini müteakip; ‘Rabbim senin zatına sığınırım!’ buyurdu. ‘Ya hut fırkalarınızı birbirine katıp bazınızın hıncını bazınıza tattırmaya kadirdir.’ cümlesini müteakip de; ‘Bu hafiftir, yahut kolaydır.’ buyurdu.”
“Eshabıma söğmeyiniz. Kim Eshabıma söverse, Allahü teâlânın laneti onun üzerine olsun.”
“Hilali görünce oruca başlayınız. Hilali görünce bayram yapınız. Eğer hava bulutlu olur da hilali göremezseniz, ayı otuz tamamlayınız.”
“Bir hurma ile de olsa sahur yemek ne güzeldir.”
