Sultan İkinci Bayezid ve Yavuz Selim devri âlim ve velilerinin büyüklerinden. Akbilek Bahşî Halife adıyla tanınırdı. Amasya'ya bağlı bir kasabada doğdu. 930 (m. 1523) senesinde Amasya'da vefat etti.
Önce, memleketinin âlimlerinden ders aldı. Sonra da zamanının büyük âlimlerinden ilim tahsil etti. Daha fazla bilgi sahibi olmak maksadıyla Arap ülkelerine gitti. Burada İmam-ı Celaleddin Süyutî, Şeyhülislam Zekeriyya Ensarî, Şemseddin Muhammed Sehavî gibi büyük âlimlerden de çeşitli dinî ilimleri tahsil etti. Ayrıca tasavvuf büyükleriyle de görüştü. Onların sohbetlerinde manevî hâllere ve makamlara yükseldi.
Çok fazla züht ve takva sahibiydi. Dinî ilimleri iyi bilirdi. Devamlı nafile namaz kılar ve oruç tutardı. Kanaat sahibi olup az bir dünyalıkla idare ederdi. Sert ve kalın elbiseler giyerdi. Fıkıh ve tefsir ilimlerinde yed-i tula sahibiydi. Tefsirlerin çoğunu ezbere bilirdi. Osmanlılar zamanında yetişmiş İslam âlimlerinin en büyüklerinden olan Müftîyü's-sakaleyn İbn-i Kemal Paşa, Bahşî Halife'den tefsir ilmi okuyup hadis-i şerif öğrenen âlimlerdendir.
Tefsir, hadis ve fıkıh gibi yüksek dinî ilimleri talebelere okuturdu. Ayrıca insanlara vaaz ve nasihat eder, din ve dünya saadetlerinin yollarını gösterirdi. İlmî sohbetlerinde bazı ayet-i kerimelerin faziletleri hakkında söylediği sözler için; “Levhu'l-mahfuzda böyle yazılı olduğunu gördüm.” der ve izah ederdi. Bu şekildeki cevaplarında hata ettiği hiç görülmedi.
Bir gün camide vaazında abdest almanın faziletlerini anlatırken, alınan abdest suyu ile günahların döküldüğünü söyledi. Cemaat arasında bulunanlardan birinin kalbine, bu nasıl olur diye bir düşünce geldi. O zaman Bahşî Halife kollarını sıvayarak dirseklerine kadar havaya kaldırdı ve; “Böyle olur.” dedi. Cemaat, Bahşî Halife'nin kollarından nur fışkırdığını gördü. Bu yüzden Akbilek lakabı verildi.
Bahşî Halife, kırk sene müddetle ilmin yayılmasına çalıştı ve pek çok âlim yetiştirdi. Halvetî tarikatına mensuptu. Tarikatte hocası Cemal-i Halvetî'nin halifelerinden Muhyiddin bin Muhammed Efendi'dir. Resulullah Efendimizle rüyasında sohbet ederdi. Rüyalarını ve Peygamber Eendimizle olan sohbetlerini anlatan ve bir benzeri olmayan çok güzel bir risale yazmıştır. Akbilek Bahşî Halife'nin yazdığı eserler basılmamıştır.
Bahşî Halife'nin Amasya'daki Türbesi.
Akbilek Bahşî Halife'nin Amasya'daki kabri.
Eserleri:
-
1Mi'racü'l-ulafi Tefsîri Sureti'l İsra
-
2Tenbîhü'l-gabî fî rü'yeti'n-Nebî
Akbilek Bahşî Halife'den başka, Bahşî Halife adında iki âlim daha vardır.
Birincisi; Kastamonu'nun Küre kasabasından olup müderristir. Sultan İkinci Selim'in şehzadeliğinde hocalık yapmıştır. 951 (m. 1544) senesinde vefat etmiştir.
İkincisi; Balıkesir Kızılcatuzla'dan olup 944 (m. 1537)'de Trablusşam kadısı oldu. Daha sonra Kudüs kadılığına getirildi. 966 (m. 1558) senesinde Dürzîler tarafından şehit edildi.
