BA'LÎ, Şeyh Zeyneddin

Abdurrahman bin Mahmud bin Ubeydan el-Ba'lî' Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden.
A- A+

Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi Abdurrahman bin Mahmud bin Ubeydan el-Ba'lî'dir. Künyesi Ebü'l-Ferec olup Zeyneddin lakabı ile ve İbn-i Ubeydan diye tanınırdı. 675 (m. 1276) senesinde doğdu. 734 (m. 1333) senesi Safer ayı ortalarında Ba'lebek'te vefat etti.

Ba'lî birçok yer dolaşıp muhtelif âlimlerden hadis-i şerif dinledi. Fıkıh ilmini Şeyh Takıyyüddin el-Vasıtî'den öğrendi. Hanbelî fıkhında ve fetva işlerinde çok yükseldi. Fıkıh ilminin bütün dallarında, usul, hadis, Arap dili ve edebiyatı ve tasavvuf ilimlerinde mütehassıs olan bir âlimdi. Züht ve vera sahibiydi. Çok ibadet ederdi. Rabbanî marifetlere kavuşmuş, yüksek bir veli idi. Şeyh İmadüddin el-Vasıtî'nin sohbetlerinde bulunduktan sonra tasavvuf ilminde çok yüksek derecelere kavuştu. Yüksek hâlleri ve kerametleri çoktur. Fıkıh ilmine dair kıymetli bir eseri vardır. Mukanna kitabının konuları üzerine yaptığı Ahkâm-ı fıkhiyyeye dair olan El-Matla' fi'l-ahkam adındaki şerhi kıymetlidir. Ayrıca Mukanna üzerinde yapılmış ilaveleri, dağınık bir hâlde olduğu için cem'etti, topladı. Tasavvufa ait güzel sözleri vardır. Eserlerinde hadis-i şerifler rivayet etti.

Şeyh Zeyneddin Ba'lî hazretleri, uzun zaman Dımaşk'ta (Şam'da) oturdu. Çeşitli medreselerde ders okuttu. İlimle meşgul olmayı ve herkese faydalı olmayı çok severdi. Hadis, fıkıh ve usul-i fıkıh ilimlerini okutur ve böylece birçok kimseye faydalı olurdu. Büyük âlim İzzeddin Hamza bin Şeyh Selamiyye ve daha başkaları ondan icazet almışlardır. Bir keresinde Hama'ya gitti. Şehrin kadısı Şeyh Şerefeddin bin Barizî ile görüşüp sohbetinde bulundu. Sözleri senet kabul edilen en büyük âlimlerdendi. Tasavvufta süluk konaklarının en yüksek derecelerine varmıştı. İbn-i Barizî diyor ki: “Şeyh Zeyneddin Ba'lî, kendisiyle görüştüğüm zamandan sonra çok övülen bir zat oldu. Onun bir benzerini görmedim.”

Zeyneddin Ba'lî'nin yazdığı El-Matla' fi'l-ahkam kitabının kapak sayfası (sağda) ve neşre esas olan yazmanın ilk sayfası (solda). Yazma nüsha, Zahiriye Kütüphanesi Hadis No: 1126'da kayıtlıdır.

Evliyalık hâllerinin kendisini kapladığı anlarda söylediği bazı sözleri sebebiyle sıkıntılı durumlarda kalmış, bazılarının hücumuna uğramıştır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları