BEKRÎ, Alaeddin

Tefsir âlimi ve evliyanın büyüklerinden. İsmi Muhammed bin Muhammed bin Abdurrahman bin Ahmed el-Bekrî'dir. Lakabı Alaeddin olup künyesi Ebü'l-Hasan'dır. 899 (m. 1493) senesinde Kahire'de doğdu. 952 (m. 1545)'te orada vefat etti. İmam-ı Şafiî'nin kabri yakınlarına defnedildi.

Niçin Binmiş

Mekke-i Mükerreme'nin kadılarından birisi anlattı: “Bir kafile ile beraber Medine-i Münevvere'ye gidiyordum. Kafilede Ebü'l-Hasan Muhammed Bekrî de vardı. O, tahtırevana binmiş olarak gidiyordu. Kalbimden, Ebü'l-Hasan Muhammed Bekrî'nin Medine-i Münevvere gibi mübarek bir şehre böyle tahtırevanda gitmesinin hoş olmadığını geçirdim. Kendi kendime; 'Onun gibi tasavvuf yolunda yüksek bir mertebeye kavuşmuş olan birinin, Resul-i Ekrem'in ziyaretine tahtırevana binmiş olarak gitmemesi gerekir.' dedim.

Ben bu düşünceleri hatırımdan geçirip bitirmiştim ki Ebü'l-Hasan Muhammed Bekrî, tahtırevanın kapısını açıp bana doğru bakarak selam verdi ve şöyle dedi: 'Tahtırevana binmem gerekiyor. Çünkü özürüm var. Vallahi, eğer Resulullah Efendimizi yürüyerek ziyaret etmek mümkün olsaydı, hiçbir şeye binmeden yürüyerek ziyaretine giderdim. Eğer tahtırevandan başkasına binmeye gücüm yetse idi, ona binerdim. Fakat tahtırevandan başkasına binmem mümkün olmadığı için tahtırevana bindim.'”

Ebü'l-Hasan, fıkıh ve diğer ilimleri; Kadı Zekeriyya, Burhaneddin bin Ebu Şerif ve daha birçok âlimden öğrendi. Tasavvuf yolunu, Radıyyüddin Gazzî, Âmirî ve Abdülkadir Deştutî'den öğrendi. Abdülvehhab-ı Şa'ranî, onun hakkında şöyle demektedir: “Ebü'l-Hasan Muhammed, fıkıh, tefsir, hadis ve diğer dinî ilimlerde çok yükseldi. Bir ilim dalında konuştuğu zaman, onun o ilimde derya gibi olduğu görülürdü. Bir kere onunla beraber hacca gitmiştim. Bu sırada onun ahlâkının çok yüksek olduğunu gördüm. Gizli ve açıktan çok sadaka verirdi. Büyük-küçük, herkes ona hürmet ederdi.”

Ebü'l-Hasan Muhammed, tasavvuf yolunda hâl ve ilim bakımından çok yüksekti. Allahü teala, ona derin ilim ve marifetler ihsan etmişti. Nuranî yüzlü ve görünüşü heybetliydi. Büyük-küçük, herkesin hakkına riayet ederdi.

Şöyle rivayet edilir: Annesi ona hamile iken bir rüya gördü; sanki güneş ve ay şehadet parmağında idi. Uyandıktan sonra rüyasını kocasına anlattı. Büyük âlim olan Muhammed bin Abdurrahman şöyle dedi: “Doğacak olan oğlumuz, doğu ve batıyı ilim ile dolduracak.” Nitekim öyle oldu. İlimde ve tasavvuf yolunda yüksek derecelere kavuştu. Tatlı ve hoş sohbetinden dolayı insanlar onun meclisine koştu. Allahü tealadan bahsedince en katı kalbler bile yumuşardı; onun meclisinde bulunanlar kendilerinden geçerdi. Ebu Bekr-i Sıddîk'ın soyundandır. Aynı zamanda soyu, Hazreti Hasan tarafından da Resulullah Efendimize varıyordu. Kerametlerinin bazıları şöyle anlatılır:

Muhammed Zafarî anlattı: “Birgün akşam namazından sonra Ebü'l-Hasan'ın huzurunda bulunuyordum. Bir ara Ebü'l-Hasan es-Sıddıkî uyumaya başladı. O sırada hatırımdan; 'Yatsı namazından önce nasıl uyuyor? Halbuki öyle uyumak iyi değildir.' diye geçti. Vallahi bu düşünceler hatırıma gelir gelmez gözlerini açıp; 'Resulullah Efendimiz uyurlar, fakat kalbleri uyumazdı.' dedi. Onun bu sözleri karşısında tüylerim diken diken oldu ve utandım.”

Alaeddin Bekrî'nin yazdığı ve Tefsiru Bekrî de denilen Teshilü's-sebil adlı tefsirin yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda). Eser Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 78'de kayıtlıdır.

Ebü'l-Hasan Muhammed Bekrî'nin annesi saliha bir hatun idi. Her gün Allahü tealayı zikrederdi. Oğlu Ebü'l-Hasan Muhammed'in doğumundan bir müddet geçmişti. Birgün annesi, Allahü tealayı zikri unutmuştu. O sırada Ebü'l-Hasan şehadet parmağını kaldırarak, Allahü tealanın zikrini annesine hatırlatmak için; “Allah, Allah, Allah.” dedi.

Alaeddin Bekrî'nin yazdığı Fethu'l-malik fî şerhi Diyau'l-mesalik adlı eserinin yazma nüshasının ünvan sayfası ve ilk iki sayfası mevcuttur. Eser, Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 345'de kayıtlıdır.

[Alaeddin Bekrî'nin Fethu'l-malik fî şerhi Diyau'l-mesalik eserinin ünvan ve ilk iki sayfasının görseli]

Alaeddin Bekrî'nin yazdığı Şerhu Minhaci'n-Nevevî adlı eserin Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 7857'de kayıtlı yazma nüshasının ilk sayfası (sağda) ve Nefhatü'lverdiyye adlı eserinin Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 58'de kayıtlı yazma nüshasının ilk iki sayfası (solda).

O sırada yakınlarında bulunan ve Ebü'l-Hasan'ın konuştuğunu işiten bir kişi, çocuğun bu durumuna hayret ederek kaç yaşında olduğunu sordu. Annesi oğlunun hâlini belirtmemek için başka sözlerle durumu geçiştirdi.

Kendisi anlattı: Devası, çaresi olmayan bir iş başıma geldiği zaman, Allahü tealaya sığınırdım. Devletin ileri gelenleri, benim çok meşakkat içerisinde olduğum hâlde Harem-i şerife gitmeme, her sene orada üç bin dinara ulaşan masraf yapmama çok şaşarlardı. Hatta bana; “Efendim! Hicaz'a ne kadar da çok gidiyorsunuz?” dediler. Ben de onlara şöyle dedim: “Siz memleket işleri ile alâkalı bir işiniz olduğu zaman ne yaparsınız?” Onlar; “Onu arz etmek için sultanın kapısına gideriz.” dediler. Bunun üzerine ben de onlara; “İşte benim de hacetim, dileklerim olduğu zaman, Sultanın kapısına gidiyorum. Bu kapı Allahü tealanın kapısıdır.” dedim.

İbrahim Ubeydî anlatır: Ebü'l-Hasan Bekrî'nin annesi Hatice Hanım, geceleri ibadet edip gündüzleri oruç tutan saliha bir hanımefendi idi. Fakat oğlu Ebü'l-Hasan Bekrî'yi bazı hususlarda beğenmezdi ve onu kırardı. Bu durum bir müddet devam etti. Ebü'l-Hasan, bu duruma rağmen annesine hürmette kusur etmez, ona hürmet ve saygıda azamî gayret gösterirdi. Ebü'l-Hasan Bekrî'nin annesi bir gece uyuyunca rüyasında kendisinin Resulullah Efendimizin mescidine girdiğini gördü. Ravda-i Mutahhara'da pek çok kandil vardı. Bunlardan bir tanesi hem parlak, hem de daha güzeldi. O büyük ve güzel kandilin kime ait olduğunu sorunca; “Oğlun Ebü'l-Hasan'a aittir.” denildi. Sonra Hücre-i Saadete gitti. Orada Resul-i Ekrem ile oğlunu gördü. Oğlu, uygun görmediği elbiselerle Resulullah'ın yanında duruyordu. Kendi kendine; “Oğlumun, Resulullah'ın huzurlarında bu elbise ile bulunması hiç uygun değil.” diyordu. Bu sırada Resul-i Ekrem; “Bu elbiseleri oğlunun giymesinde hiçbir mahzur yoktur.” buyurdu. Bunun üzerine o; “Oğlumun bu hâlini kınadığım için tövbe ediyorum ya Resulallah!” dedi. O günden sonra annesi Ebü'l-Hasan'ı hiç kınamadı.

Alaeddin Bekrî'nin yazdığı Ed-Dürretü'l-mükellele fî feth-i Mekketi'l-mübeccele adlı eserinin yazma nüshasının ünvan sayfası ve ilk iki sayfası mevcuttur. Eser Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 2522'de kayıtlıdır.

Ebü'l-Hasan Bekrî çok kıymetli eserler yazdı. Eserlerinden bazıları şunlardır:

Paylaş

× Paylaş

Facebook X WhatsApp LinkedIn Next Sosyal Bağlantıyı Kopyala

Rehber İnsanlar Sayfası