Eshab-ı Kiram'ın büyüklerinden, Horasan taraflarında vefat eden en son Sahabidir. İsmi Büreyde bin Hasib (Husayb) bin Abdullah el-Eslemî'dir. Meşhur olan künyesinin Ebu Abdullah olduğudur. 63 (m. 683-84) tarihinde, Yezid zamanında Merv'de vefat etti. Abdullah ve Süleyman isminde iki oğlu vardır.
Hicret esnasında Müslüman oldu. Resulullah Efendimiz, beraberinde Ebu Bekr-i Sıddîk ve onun azatlı kölesi Âmir bin Füheyre olduğu halde Medine-i Münevvere'ye doğru gidiyorlardı. Bu sırada Mekke müşrikleri, onları yakalamak için harekete geçtiler. Her tarafı aramaya başladılar. Yakalayıp getirene büyük mükafatlar vaat ediyorlardı. Hicret yolu üzerinde bulunan kabileler bu iş için tam seferber olmuşlardı. Büreyde el-Eslemî de kendi kabilesinden yetmiş kişiyle beraber bu işin peşine düşmüştü.
Resulullah Efendimiz ile karşılaştığında, O'nun nuru ve vakarı karşısında kalbi İslam'a ısındı. Yapılan kısa bir sohbetin ardından kendisi ve yanındaki yetmiş kişi Müslüman oldular. O geceyi Peygamber Efendimizin yanında geçirdiler. Hatta Büreyde bin Hasib, sarığını çıkarıp bir mızrağın ucuna bağlayarak Resulullah için bir sancak yaptı ve Medine'ye girene kadar önlerinde bu sancağı taşıdı.
Eshab-ı Kiram'ın büyüklerinden, Horasan taraflarında vefat eden en son Sahabidir.
Büreyde bin Hasîb, Peygamber Efendimizin sancağını taşırdı. Bu sancağın Topkapı Sarayı'nda bulunan muhafazası.
Karşılaştıkları zaman Resulullah ona; “Sen kimsin?” diye sordular. “Büreyde.” cevabını alınca Resulullah Hazreti Ebu Bekr'e dönüp; “Ya Eba Bekr! İçimiz serinledi ve iyi oldu.” buyurdular. (Büreyde'nin kökü berd, serin demektir.) Sonra; “Kimlerdensin?” diye sual ettiler. “Eslem kabilesindenim.” deyince; “Selametteyiz.” buyurdular. (Eslem, selâmette demektir.) Tekrar; “Eslem'in hangi kolundan?” diye sordular. “Sehm kolundan.” cevabını alınca; “Ya Eba Bekr! Senin nasibin çıktı.” buyurmuşlardır. (Sehm, nasip, hisse demektir.)
Bu sefer Büreyde, Resulullah'a; “Ya sen kimsin?” dedi. Resulullah; “Allahü tealanın Resulü Muhammed.” buyurunca, Büreyde; “Eşhedü en la ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulüh: Ben şehadet ederim ki, Allahü tealadan başka ilah yoktur. Muhammed Onun kulu ve Resulüdür.” diyerek o ve yanındakiler de iman ettiler. Büreyde; “Allahü tealaya hamd ve senalar olsun ki bizler zorla değil, isteyerek Müslüman olduk.” buyurdu.
Büreyde ertesi gün; “Ya Resulallah! Yanınızda sancak olmadan Medine'ye teşrif etmeniz uygun değildir.” diyerek başındaki sarığı, sancak gibi mızrağın ucuna bağlamıştır. Büreyde hazretleri Medine-i Münevvere'ye kadar Resulullah'ın önlerinde, Liva-i Muhammedî'yi (sancağı) taşımıştır.
Eshab-ı Kiram'ın büyüklerinden, Horasan taraflarında vefat eden en son Sahabidir.
Büreyde bin Hasîb'in Türkmenistan'daki türbesi (sağdaki).
Hazreti Büreyde, Bedr ve Uhud gazvelerine katılmadı. Ancak Resulullah ile beraber diğer muharebelere katılmış, Mekke'nin fethinde bulunmuş ve Eslem kabilesi sancağını taşımıştır.
Eshab-ı Kiram'ın büyüklerinden, Horasan taraflarında vefat eden en son Sahabidir.
Büreyde bin Hasîb hazretlerinin mermerden yapılmış olan kabir lahdinden bir detay.
Müreysi Gazvesi'nde istihbarat vazifesini başarı ile yaptı. Ayrıca Resulullah'ın Hazreti Hâlid komutasında Yemen taraflarına gönderdiği orduda da yerini almıştır. Hayber'in fethinde bulundu. Hazreti Büreyde, Resulullah'ın son zamanlarında Üsame kumandasında Şam tarafına gönderdiği orduda sancak taşımıştır. Gıfar kabilesine zekat âmilliği (tahsildarlığı) yapmıştır.
Resulullah'ın vefatından sonra Eshab-ı Kiram çoğunlukla İslam'ı yaymak ve hizmet için etrafa dağılmışlardı. Büreyde de Basra şehri kurulunca buraya yerleşti. İslam'a hizmet ve onu her tarafa yayma aşkı ve ateşi ile ruhu yanan bu büyük Sahabi, Hazreti Osman zamanında Horasan'a gönderilen ordu içerisinde de yerini almıştı.
Büreyde çok hadis-i şerif ezberlerdi; 164 hadis-i şerif rivayet etti. Resulullah'tan doğrudan rivayette bulunmuştur. İki oğlu Abdullah ile Süleyman, Abdullah bin Evs Huzaî, Şa'bî ve Melik bin Üsame kendisinden hadis öğrendiler.
Büreyde hazretleri, Resulullah'ın daima mübarek nazarları karşısında bulunma saadetine kavuşan, istediği zaman huzurlarına girip çıkabilen büyük bir Sahabidir. Eshab-ı Kiram'ı hayırla anardı. Hazreti Ali, Osman, Talha ve Zübeyr hakkında düşüncesini soranlara, her birisi için “Allahü teala rahmet eylesin” buyurmuştur.
Büreyde hazretlerinin bizzat işiterek rivayet ettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
- “Kim Kur'an-ı Kerim'i okur, onu dünya kazancı için vasıta yaparsa, kıyamet gününde yüzü, etten soyulmuş bir kemikten ibaret olarak Arasat meydanına gelir.”
- “Kabir ziyaretini size yasaklamıştım. Bundan sonra ziyaret edebilirsiniz. Böylece ibret alır, gafletten kurtulursunuz.”
- “Münafık adamlara seyyid yani efendi tabirini kullanmayınız (hürmet göstermeyiniz). Çünkü onlar seyyid olur, başkalarından üstün sayılırsa, Allahü tealanın gazabını celbetmiş olursunuz.”
