DÜCEYLÎ

Hüseyin bin Yusuf bin Muhammed bin Ebu Sırrî ed-Düceylî Hanbelî mezhebi âlimlerinden
A- A+

Hanbelî mezhebi âlimlerinden. İsmi Hüseyin bin Yusuf bin Muhammed bin Ebu Sırrî ed-Düceylî'dir. Sonra Bağdadî nisbeti ile anıldı. Künyesi Ebu Abdullah olup Siraceddin lakabı ile tanınırdı. 664 (m. 1265) senesinde doğdu. Hanbelî fıkhında, kıraat, fıkıh, feraiz, nahiv ve edebiyat ilimlerinde yetişti. Kur'an-ı Kerim'i daha küçük yaşta iken ezberledi. Hatta denilir ki Bakara suresini iki günde ve (Ha-mim) surelerine kadar da yedi günde ezberlemişti.

Bağdat'ta; İsmail bin Battal, Müfidüddin el Harbî, İbn-i Devalibî ve daha başka âlimlerin, Şam'da da; Ebü'l-Feth el-Ba'lî, Hafız Müzzî ve diğer âlimlerin derslerinde bulundu. Kemaleddin Bezzar, Abdülhamid bin Zücac ve önceki âlimlerden birçoğu; ona icazet (diploma) vermişlerdi. Çeşitli ilimlere ait birçok kitabı ezberledi. Fıkıhta Muknî, nahivde Şatıbiyye ve iki Elfiye, ayrıca Makamat-ı Harirî, Aruz-ı İbn-i Hacib ve Dürriyye adındaki eserler, ezberlediği kitaplardan bazılarıdır. Kelam ve usul-i fıkh ilimlerini de tahsil etti. Arap dili ve edebiyatı ilimlerinin her birinde pek yüksek bir âlim olarak yetişti. Fıkıh ilmini Zeriratî'den öğrendi.

Dünyaya hiç düşkün değildi. Çok ibadet ederdi. Fıkıh ilmine dair yazdığı El-Veciz adındaki eseri, hocası Zeriratî'den duydukları olup ona arz etti. Hocası bu eserini beğenip çok methetti. 732 (m. 1331) senesi Rebiulevvel ayında vefat etti. Siraceddin Düceylî, hayır ve hasenat sahibi olup birçok üstünlüklerle sıfatlanmıştı. Sünnet-i seniyyeye sımsıkı bağlıydı. Her şeyi ile güzeldi. Yumuşak huylu olup mütevazı bir hâli vardı. Birçok kimse ona gelir, ilim öğrenirlerdi. Fıkıh ve feraiz bilgilerinde ondan çok istifade ettiler. Yusuf bin Muhammed es-Sermerî, Şeref bin Selum, Kadı Düceylî'nin yazdığı Hanbelî fıkhını anlatan El-Veciz adlı eserin kapak sayfası. Harrî gibi âlimler bu zatın ilminden çok faydalandılar. Derslerinde bulundular.

Eserleri: Eserleri çok kıymetlidir. Başlıcaları şunlardır:

1- El-Veciz: Hanbelî mezhebini anlatan bir fıkıh kitabıdır. Hocası bunu çok övmüştür.

2- Nüzhetü'n-nazırîn: Kelam ilmine dair bir eserdir.

3- Tenbihü'l-gafilîn,

4- Kasidetü'l-Lamiyye: Feraiz bilgilerini anlatan güzel bir kasidedir.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları