EBU ABDULLAH TABERÎ

Hüseyin bin Ali bin Hüseyin Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi
A- A+

Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi, Ebu Abdullah olup; ismi, Hüseyin bin Ali bin Hüseyin'dir. 418 (m. 1027) yılında Taberistan'da doğdu. Doğum yerine nisbetle Taberî denildi. Otuz sene Mekke'de insanlara ilim öğrettiği için “İmamü'l-Haremeyn” lakabı verildi. 498 (m. 1105) yılında Mekke'de vefat etti. İsfehan'da vefat ettiği de söylenmektedir. Ebu Abdullah Taberî, küçük yaşta Bağdat Şafiî ulemasından Kadı Ebu Tayyib Taberî'nin himayesine girdi. Onun ilminden istifade etti. Fakih Nasrü'l-Ömerî'den fıkıh öğrendi. 

Daha sonra Ebu İshak Şirazî hazretlerinin derslerine devam etti. Ebu İshak Şirazî'nin en büyük talebelerinden oldu. Abdülgafir Farisî'den Sahih-i Müslim kitabını okudu. Daha birçok âlimden ilim öğrendi. İlimde yüksek bir dereceye sahip oldu. Ebü'l-Kasım Debbusî'den sonra Bağdat'taki Nizamiye Medresesi'nde fıkıh dersleri vermeye başladı. Daha sonra Ebu Muhammed Famî ile münavebeli olarak ders vermeye başladılar. Bu durum İmam-ı Gazalî hazretlerinin Nizamiye Medresesi'nde ders vermeye başladığı 489 (m. 1096) yılına kadar devam etti. 

Kendisi de büyük bir âlim olmasına rağmen, İmam-ı Gazalî gibi bir âlimin bulunduğu medresede fıkıh dersi vermekten hayâ etti. Orayı terk etti. Daha sonra tekrar davet edildi. Davete icabet edip Nizamiye Medresesi'nde kendi kitabı Udde'yi okuttu. Bir müddet sonra Mekke'ye gitti. Orada yerleşti. Çoluk çocuk sahibi oldu. Şarktan garba kadar İslam memleketlerinden gelen âlimlere hadis-i şerif dersleri verdi. Allahü tealanın rızası için insanlara nasihat eder, Resulullah'a tâbi olmanın ehemmiyetini anlatırdı. Mala, paraya ehemmiyet vermezdi. Az şeye kanaat eder, elindekilerin fazlasını fakirler sadaka olarak dağıtırdı. Çok ibadet eder, Allahü tealanın dinini öğretmeye çalışırdı. Pek çok kimseye ilim öğretti. Talebeleri arasında Hafız İsmail ve Silefî meşhur oldu. 

Eserleri: Yetiştirmiş olduğu mümtaz talebelerinin yanında pek kıymetli eserler de yazdı.

Beş büyük cüz hâlinde Udde kitabı vardır. Şafiî mezhebi fıkıh bilgilerini ihtiva eden Ebu Bekr Furanî'nin İbane'sine yaptığı şerhi, bilinen eserleri arasındadır. Keşfü'z-zünun'da Udde'nin, İbane kitabının şerhi olduğu bildirilmektedir.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları