Hadis ve tarih âlimlerinden. İsmi Muhammed bin Ahmed bin Ömer el-Bağdadî el-Kati'î, künyesi Ebü'l-Hasan'dır. 546 (m. 1151)'de doğdu. 634 (m. 1236) senesinde Bağdat'ta vefat etti.
Babası onu küçük yaşta ilim öğrenmeye başlattı. Ebü'l-Abbas Ahmed bin Muhammed bin Abdülaziz el-Mekkî, Ebu Bekr bin Zagvinî, Nasr bin Nasr el-Akberî ve Süleyman bin Hami eş-Şeham'dan hadis-i şerif dinledi. Bu zatlardan rivayet hususunda zamanının tek âlimidir. Bunlardan başka, Ebü'l-Vakt Abdülevvel bin İsa bin Şuayb es-Seczî'den “Sahih-i Buharî”'yi dinledi. Bağdat'ta “Sahih-i Buharî”'yi ondan tamamen dinleyip rivayet eden son zattır. Zamanın diğer âlimlerinden de hadis-i şerif dinledi ve bu ilimde çok gayret gösterip çalıştı. Ayrıca ilim tahsili için çeşitli memleketlere gitti.
Musul'a gidip, orada bir müddet kaldı. Musul hatibi Ebü'l-Fadl ve diğerlerinden hadis-i şerif dinledi. Şam'da; Muhammed bin Hamze bin Ebü's-Sakr, Ebü'l-Mealî bin Sabir ve diğer âlimlerden, Harran'da; Hamid bin Ebü'l-Hicr ve diğerlerinden hadis-i şerif dinledi. Sonra Bağdat'a döndü. Ebü'l-Ferec bin el-Cevzî'nin derslerine devam etti. Ondan, tasnif ettiği eserlerini ve rivayetlerini okudu.
Beş cüzlük bir tarih yazdı. “Dürretü'l-İklil fî tetimmeti't-tezlil” adını verdiği bu eseri, Ebu Sa'd bin Sem'anî'nin tarihine bir zeyldir. “Zeylü Tabakat-ı Hanabile” müellifi İbn-i Receb bu eserden pek çok nakiller yaptığını kaydetmiştir. Ayrıca “Tarih-i Bağdadiyyîn” adlı bir eseri daha vardır. Müstensıriyye'deki meşhur medrese kurulunca, Darülhadis kısmına, Ebü'l-Hasan Kati'î baş müderris olarak tayin edildi. Talebelere fevkalade faydalı oldu. Bir müddet de Kadılkudatın yanında hizmet etti. Kendisinden; Ed-Debisî, İbn-i Neccar, es-Seyf, İbnü'l-Mecid, İzzeddin Farusî, Eberkuhî ve diğerleri rivayette bulundular. Ondan icazetle rivayette bulunan son âlim, Ebü'l-Abbas Ahmed bin Ebu Talib bin Şahne'dir.
