Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Ebu Ömer künyesi olup; ismi, Kasım bin Ca'fer bin Abdülvahid bin Abbas bin Abdülvahid bin Ca'fer bin Süleyman bin Ali bin Abdullah bin Abbas bin Abdülmuttalib'dir. Emir Ca'fer bin Süleyman'ın oğullarındandır. Abdullah bin Abbas'ın soyundan geldiği için Abbasî ve Haşimî, Basra'da oturduğu için Basrî nisbet edildi. 322 (m. 934) yılında doğdu. 414 (m. 1023) yılında Basra'da vefat etti.
İlim silsilesi Resulullah Efendimize kadar dayanması ve Ehl-i Beyt'ten bir ailenin evladı olması, onun küçük yaşta ilimle uğraşmasına vesile oldu. Din ve alet ilimlerinde temel bilgilere sahip olduktan sonra, yüksek ilim sahiplerinin meclislerine devam etmeye başladı. Abdülgafur bin Selame Hımsî, Muhammed bin Ahmed Esrem, Ali bin İshak Maderanî, Ebu Ali Lü'lüî, Yezid bin İsmail Hallal, Muhammed bin Hüseyin Za'feranî Vasıtî, Hasan bin Muhammed bin Osman Fesevî ve daha birçok âlimden ilim öğrenip hadis-i şerif rivayet etti.
Dört mezhebin fıkıh bilgilerinde âlim oldu. Şafiî mezhebine göre fetva verirdi. Basra'ya kadı tayin edildi. Hadis-i şerif ilminde mütehassıs olup, rivayetinde sağlamlığı ve ilimdeki ehliyeti, âlimler tarafından kabul ve takdir edildi. Hadis ilminde "Basra'nın müsnedi" oldu. Bağdat ve Basra'daki ilim meclislerinde hadis-i şerif okuttu. Bağdat'ta başkadı Ebu Muhammed bin Ma'rûf ile sohbet etti. Zaman zaman Basra'dan Bağdat'a gelir, mühim davalarda, kadılara meselelerin hallinde yardımcı olurdu.
Bütün işlerinde Allahütealanın rızasını kazanmak için çalışır, insanların huzur ve saadetini temin için gayret ederdi. Mahkemelerde meselenin adaletli bir şekilde hâlledilebilmesi için bıkmadan, yorulmadan büyük gayretle çalışırdı. Her sözünde ve işinde ilminin ve dirayetinin üstünlüğü açıkça görülürdü. Vaktini, ibadet etmek, ilim öğrenmek ve öğretmekle geçirirdi. Müslümanlara nasihatlarda bulunur, dinlerini doğru olarak öğrenmeye ve öğretmeye teşvik ederdi.
Birçok talebe yetiştirdi. Ebu Bekr-i Hatib Bağdadî, Ebu Ali Vahşî, Hennad bin İbrahim Nesefî, Süleym bin Eyyub Razî, Müseyyib bin Muhammed Ergiyanî, Ebü'l-Kasım Abdülmelik bin Sagabe, Ca'fer bin Muhammed Abadanî ve daha birçok âlim kendisinden hadis-i şerif öğrenip ilim tahsil ettiler. Hatib-i Bağdadî ve Kadı Ebü'l-Abbas Ahmed bin Muhammed Ebiverdî de ondan Sünen-i Ebu Davud'u okudular. Talebeleri de hocaları gibi halka doğruyu gösterip, doğru yolda olmaları için nasihat ederlerdi.
