Buhara'da yetişen evliyanın büyüklerinden. İsmi Emir Külan Vaşî olup Buhara yakınlarında bulunan Vaş köyünde doğduğu için Vaşî diye nisbet edilmiştir ve böyle tanınmıştır. Seyyid Emir Külal'in en yüksek talebelerindendir. Sekizinci asrın ikinci yarısında vefat etti.
Alaeddin-i Attar anlatır: “Ben onaltı yaşlarında iken, Emir Külan Vaşî'ye yetiştim. Gizli, sessiz zikir yolundaydı. Bana da gizli zikir ile meşgul olmamı tavsiye etti. Gizli zikir esnasında, hâlimi gizli tutmamı, benimle yan yana, diz dize oturanların bile hâlimden bir şey anlamamaları lazım geldiğini bildirdi. Bu tavsiyelerde çok ısrar etti. Nice zaman bu şekilde zikre devam ettim. Nefsin arzularını yapmamakta ve nefsimin gıdasını kesmekte, yani az yemekte o kadar ileri gittim ki yüzüm sararıp soldu.
Birgün annem bu hâlimi gördü. Rengimin sararıp solmasını, hasta olduğuma bağladı ve saklamadan söylememi istedi. “Hasta değilim.” dedim. Yine ısrar etti; “Eğer bu hâlinin sebebini söylemezsen, verdiğim sütü helal etmem.” dedi. Ben de vaziyeti olduğu gibi anlattım. Bu işin büyüklerin yoluna girmek olduğunu söyledim. Annem, fevkalade sevindi. Kelime-i tevhit okumakla meşgul oldu. Ben, bu gizli sırrı açıklamak zorunda kaldığım için çok üzüldüm. Durumu Emir Külan Vaşî'ye arz ettim. Emir Külan Vaşî hazretleri tebessüm edip; “Annene de bu yolda çalışmak izni verildi.” buyurdu.
Annem bir müddet bu zikre devam etti. Birgün erkek kardeşim sahraya gitmişti. Annem beni çağırdı; “Oğlum, kazanı yıka ve temiz su doldur. Bu sana vasiyetimdir.” dedi. “Peki.” deyip söylediğini yapmaya başladım. Ben bu işi yaparken, annem abdest alıp iki rekat namaz kıldı. Beni karşısına alıp zikre devam etmemi söyledi. Okumaya başladım. Kendisi de içinden zikre başladı. Bu vaziyette bir saat ya geçmiş veya geçmemişti ki annem birden sustu ve öylece kaldı. Baktım ruhunu teslim etmişti.
Emir Külan Vaşî, zahirî ve batınî ilimlerde zamanının en ileri gelenlerindendi. Züht, vera ve takva üzereydi. Allahü tealadan korkması, O'nun emir ve yasaklarına riayet etmesi fevkaladeydi. Güzel sıfatlarla kendini süslemişti. Haram ve şüphelilerden çok sakınır, dünya malına kıymet vermezdi. Çok cömertti. Devamlı zikr, ibadet ve taat ile meşgul olurdu. İslam'ın vakarını korur, bundan taviz vermezdi. Her hâliyle örnek alınacak çok yüksek bir zattı.
