Sultan İkinci Abdülhamîd Han devri amirallerinden. İsmi Eyyûb Sabri olup Yenişehir civarındaki Ermiye'de doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Babası Seyyid Şerifülislam bin Ahmed'dir. Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Bahriyeye intisap ederek tersaneden yetiştiği, çeşitli kademelerde vazife yaptıktan sonra kaymakam, miralay ve 1302'de (M. 1885)'de mirliva rütbesine yükseldiği, Mekteb-i Rüşdiyye-i Bahrî'de müdürlük ve Mekteb-i Fünûn-ı Bahriyye'de hocalık vazifesinde bulunduğu bilinmektedir.
Bir ara Muhasebat-ı Bahriyye reisliğiyle Islahât-ı Bahriyye Komisyonu ikinci reisliği yapan ve uzunca bir süre de Hicaz'da memuriyetle bulunan Eyyüb Sabri Paşa, bu vazifesi sırasında bölgenin tarihiyle de ilgilenmiştir. Hicaz'da yaptığı araştırmalar ve topladığı bilgiler daha sonra yazdığı eserlerin temelini oluşturmuştur. 1890 (H. 1308) târihinde İstanbul'da vefât etti. Üveysî olarak bağlandığı Bayramiyye yolu büyüklerinden, ilim irfan sahibi olan İdrîs-i Muhtefî'nin Kasımpaşa'da Kulaksız Câmii karşısında bulunan yokuşun alt başındaki kabrinin ayak ucuna defnedildi.
Eyyûb Sabri Paşa, sultan İkinci Abdülhamîd Han zamanında yetişen, çalışkan, âlim bir deniz paş3asıydı. Bir kısmı henüz basılmayan çok kıymetli eserler yazdı.
1- Mir'âtü'l-Haremeyn: 1289'da (M. 1872) başlayıp onbeş yılda tamamladığı bu hacimli eser zamanının en geniş ve ilk Türkçe Haremeyn tarihidir. Üç cilt halinde basılan eserin ilk cildi Mekke'ye, ikinci cildi Medine'ye, üçüncü cildi de Arap yarımadasına ayrılmıştır.
- İçeriği: Arap yarımadasındaki yerleşim merkezlerinin kuruluşu, Mekke ve Medine'nin gelişmesi, kabileler, eski dinler ve peygamberler, İslâmiyet'in doğuşu, Kâbe ve Mescid-i Nebevî'nin inşası ve tamirleri, ziyaret usul ve adabı, sosyal ve iktisadî durum, Osmanlı sultanlarının hizmetleridir.
- Kaynakları: Müellif, Rûhu'l-beyân, et-Tefsîrü'l-kebîr, Sahîh-i Müslim gibi tefsir, hadis, fıkıh ve tarih alanında altmış civarında eserden istifade etmiştir.
2- Mahmûdü's-siyer: Halkın ihtiyacı dikkate alınarak yazılmış, dili ağır olmayan, rivayetleri sağlam Türkçe bir siyer kitabıdır. İçinde Hulefâ-yi Râşidîn, on iki imam ve aşere-i mübeşşerenin hayatları da yer alır.
3- Azîzü'l-âsâr Şerh-i Kasîde-i Bânet Süad: Kâ'b bin Züheyr'in meşhur kasidesinin tercümesidir.
4- Tekmiletü'l-menâsik: Hac farizasına dair fıkhî bilgiler ihtiva eder.
5- Târih-i Vehhâbiyyân: Vehhâbîliğin doğuşu ve gelişimini inceleyen, şifahî kaynakları da değerlendiren önemli bir eserdir.
6- Riyâzü'l-mûkinîn: İmâm-ı Gazâlî'den derlediği bir ahlâk ve nasihat kitabıdır.
7- Tercemetü'ş-Şemail: Tirmizî'nin Şemâilü'n-nebi adlı eserinin tercümesidir.
8- Vak'a-i Ashâb-ı Fîl: Fil sûresinde geçen vakayı anlatan bir risaledir.
9- Esbâbü'l-inâye fi tercemeti Bidayeti'n-nihâye: İmâm-ı Gazâlî'nin kelâm ilmindeki kitabının tercümesidir.
Eserin başındaki beyit şöyledir:
Tâbi-i şer-i şerîf olmayanın dünyâda
Hâli pek müşkil olur Mahkeme-i ukbâda.
