Kıraat, tarih ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Hamza bin Ahmed bin Ali bin Muhammed bin Ali bin Abbas Hüseynî'dir. Lakabı Şerif İzzeddin'dir. 818 (m. 1415) senesi Şevval ayında Şam'da doğdu. 874 (m. 1469) senesi Rebiulahir ayında Kudüs'te vefat etti.
Şam'da temel din bilgilerini ve alet (yardımcı) ilimleri öğrenip Kur'an-ı Kerim'i ezberledi. Bundan sonra İsnevî'nin Tenbih ve Tashih'ini, Minhac, Elfiyetü'l-hadis, Elfiyetü'n-nahv ve Eş Şatıbiyye kitaplarını okuyup ezberledi. Bu kitapları Alaeddin Buharî ve Takıyyüddin bin Kadı Şühbe'nin huzurunda okudu. Kadı Şühbe'den ve babası Bedreddin'den fıkıh ilmi öğrendi. Yine el-Mahyevî el-Kababî el-Mısrî'den de ilim tahsil etti. Bedreddin bin Zühre'nin derslerine devam etti. Kur'an-ı Kerim'in okunuş şekillerini ve usullerini öğreten kıraat ilmini öğrendi.
Yedi tane meşhur kıraat âlimi vardır. Bu yedi âlimin hepsi değişik okuma usulleri bildirmiştir. Bu kıraatler mütevatir ve meşhurdur. Bunun dışındaki kıraatler “Şazz kıraat” adını alırlar. Bunlara itibar edilmez. Bu yedi âlimin rivayet ettiği kıraatlere “Kıraat-i seb'a” denilmektedir.
Hüseynî, Kur'an-ı Kerim'i “Gafir” (bir adı da Mümin'dir) suresine kadar kıraat-i seb'aya göre Şihabeddin bin Kaysun'dan okudu. Yine Kur'an-ı Kerim'in tamamını, ayrı ayrı kıraatlere göre İbn-i Neccar ve İbn-i Salef'ten okudu. Nahiv ilmini, memleketinde Alaeddin Kabunî'den, Mekke'de; Kadı Abdülkadir ve daha başka âlimlerden öğrendi. Sarf (Arapça fiil çekimleri) ve mantık ilmini Yusuf Rumî'den, usul-i fıkh ilmini de Şirvanî'den öğrendi. İbn-i Nasireddin, Şihab bin Nazır ve kendi memleketinin âlimlerinden hadis-i şerif dinledi. İlim öğrenmek maksadıyla defalarca Kahire'ye gitti. Kahire'de birçok âlimden ilim öğrendi ve hadis-i şerif dinledi. Şemseddin Sehavî diyor ki: “Bazı âlimlerden hadis-i şerif dinlerken, bana arkadaşlık yaptı. Onun okumasını ben de dinledim. Yine onunla Şam'da karşılaştım. Birkaç defa hacca gitti. Bazı seferlerinde Harem-i şerifte mücavir olarak kaldı. Kadılık vekâletinde bulunup İmadiyye Medresesi'nde ders okuttu. Benî Ümeyye Camii'nde de vazife yaptı. Velevî bin Kadı Iclun'un kızı ile evlendi. Fazilet sahibi ve birçok ilimde âlimdi. Mütevazı, yumuşak huylu, herkesle iyi geçinen, çok akıllı bir kimseydi.”
Kudüs'e gidip orada hastalandı. 874 (m. 1469) senesinde taun (veba) hastalığından vefat etti. Şeyh Balad ve Şihabeddin bin el-Haim'in kabirleri arasında bir yere defnedildi. Cenazesi çok kalabalık oldu. Şam'da da gıyaben cenaze namazı kılındı.
Eserleri:
1- El-İzah alâ tahriri't-tenbih li'n-Nevevî,
2- Tabakatü'n-nühat ve'l-lügaviyyin,
3- Zeylü alâ müştebehi'n-nisbe,
4- Bakaya el-Habaya,
5- Habaya ez-Zevaya li'z-Zerkeşî,
6- El-Münteha fî vefeyati İbn-i Nüha,
7- Fedailü Beyti'l makdis,
8- El-Evail,
9- Ez-Zeylü alâ Tabakat-ı İbn-i Kadı Şühbe.
