Hanbelî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Ali bin Ömer bin Ahmed bin Ammar bin Ahmed bin Ali el-Harranî olup; künyesi, Ebü'l-Hasan'dır. 510 (m. 1116) senesinde Harran'da doğdu. Bağdat'ta Hafız Ebü'lFadl bin Nasır ve daha pek çok âlimden ilim öğrendi. Kendisinden de; Ebü'l-Mehasin Ömer bin Ali el-Kureşî ed-Dımaşkî, Ebü'l-Feth Nasrullah bin Abdülaziz ilim tahsil ettiler. 559 (m. 1164) senesinde Arefe gecesi Harran'da vefat etti.
Ali bin Ömer; takva, vera ve züht sahibi bir kimseydi. Haramlardan şiddetle kaçar, şüpheli korkusuyla mubahların çoğunu terk eder, dünyaya meyletmez, muhabbet etmezdi. Herkese emr-i ma'rûf ve nehy-i münker ederdi. Allahü tealanın emirlerini bildirir, yasaklarından kaçınmayı tavsiye ederdi. Vaaz ve nasihatlarında
muamelat konularına ağırlık verirdi. Alış veriş, kira, şirketler, faiz, miras gibi konuları izah eder, bunların nasıl yapılacağını uzun uzun anlatırdı.
İnsanların saadete kavuşması için hazırladığı eserlerden Tefsir-i kebir'i meşhurdur. El-müzheb fi'l-mezheb isimli eseri de vardır.
