Hadis ve fıkıh âlimlerinden. İsmi Abdurrahman bin Ebü'z-Zenad Abdullah bin Zekvan el-Kureşî'dir. Künyesi, Ebu Muhammed Medeni'dir. 100 (m. 718)'de doğdu. Medine'de zekat ve haraç memurluğu yaptı. Bağdat'a gitti. 174 (m. 790) senesinde Bağdat'ta yetmiş dört yaşında iken vefat etti. Hazret-i Osman'ın soyunun azatlısıdır. Aynı zamanda Remle binti Şeybe'nin azatlısı olduğu da söylenmiştir. Babası Ebü'z-Zenad'dan, Amr bin Ebu Amr, Süheyl bin Ebu Salih, Hişam bin Urve ve Musa bin Ukbe ve diğer âlimlerden hadis rivayet etmiştir. Kıraat ilmini Ali bin Ca'fer'den almıştır. Kendisinden, İbn-i Cüreyc, Züheyr bin Muaviye, Muaz bin Muaz, el-Anberî, Ebu Davud Tayalisî, Haccac bin Muhammed ve daha pek çok âlim hadis-i şerif rivayet etmiştir. Ayrıca İmam-ı Buharî, Ebu Davud, İmam-ı Tirmizî, İmam-ı Nesaî ve İbn-i Mace tarafından rivayetleri alınmıştır.
Abdurrahman bin Ebü'z-Zenad, babası Ebü'z-Zenad'dan çok sayıda rivayette bulunmuştur. Bu rivayetlerinin bir kısmında dikkati çeken husus, başkalarının rivayet etmediği meselelerin bulunmasıdır. Babasından yaptığı rivayetleri topladığı Kitabu Re'yi'l-Fukahayı Seb'a adlı eseri üzerinde İmam-ı Malik incelemeler yapmıştır. Kitabü'l-feraiz adlı bir eseri daha vardır.
İmam-ı Malik, kendisinden ders almak isteyen bazı kimseleri ona gönderirdi. Buyurdu ki: “Muhabbet (sevgi) üç kısımdır: 1- İclal ve tazim (saygı) muhabbeti. Evladın babasını sevmesi gibi. 2- Merhamet ve şefkat muhabbeti. Ananın babanın evladını sevmesi gibi. 3- Muşakele ve beğenme muhabbeti, insanların birbirini sevmesi gibi. Resulullah Efendimiz bunların hepsini kendinde toplamıştır..”
Rivayet ettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
“Allahü teala bizden birisinin tövbesine, birinizin kayıp hayvanını bulduğu vakit sevinmesinden daha çok sevinir.”
“Eğer ümmetime zor gelmeyeceğini bilseydim her namaz vakti için misvak kullanmalarını emrederdim.”
