Hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebu Ahmed el-Emin el-Bağdadî, es-Sûfî, eş-Şafiî'dir. Lakabı ise Ziyaeddin Sûfî'dir. 519 (m. 1125) senesinde doğdu. 607 (m. 1210)'da Bağdat'ta vefat etti.
Önce babasından okuyup ondan çok istifade etti. Sonra Ebü'l-Kasım bin Husayn, Ebu Galib Muhammed bin Hasan el-Maverdî, Zahir bin Tahir eş-Şahamî, Kadı Ebu Bekr el-Ensarî, Ebu Mansur ibni Züreyk el-Kazzaz, Ebü'l-Kasım bin es-Semerkandî ve diğer âlimlerden hadis-i şerif işitip rivayet etti. Hadis ilminde hafız olan İbn-i Asakir ve İbn-i Sem'anî ile bulunup onlardan istifade etti. Hadis ilminde İbn-i Nasır'dan icazet aldı.
Fıkıh ilmini Ebu Mansur ibni er-Rezzaz'dan, edebiyat ilmini de Ebu Muhammed bin Haşşab'dan öğrendi. Uzun bir ömür yaşayıp ilim için çok yer dolaştı. İlimdeki yüksek derecesi ve üstün hâlleriyle asrının en başta gelen âlimlerinden oldu. Kendisinden; Muvaffak bin Kudame, Ebu Musa ibni Hafız Abdülganî, Ebu Amr bin es-Salah, İbn-i Halil, İbn-i Neccar, İbn-i Dübeysî, Necib Abdüllatif, İbn-i Abdüddaim ve diğerleri hadis-i şerif rivayet etmiştir.
İbn-i Neccar onun hakkında şöyle demiştir: “İlimde sağlam, zahit, çok ibadet eden, Sünnet-i seniyyeye, Ehl-i Sünnet itikadına çok bağlı bir âlimdi. Vakitlerini gayet iyi değerlendirirdi. Az konuşurdu. Kelimeleri sayılı idi. Zamanını Kur'an-ı Kerim okuyarak, zikir ile ve ilim mütalaa etmekle geçirirdi. Çok hacca ve umreye gitti. Mekke'de mücavir olarak kaldı. Her hâlinde Sünnete uygun hareket ederdi. Çok âlim ve zahit gördüm. Fakat onun gibi mükemmel ve üstün hâl sahibini görmedim.”
Kadı Yahya bin Kasım da onun hakkında şöyle demiştir: “İbn-i Sükeyne, vaktini bir an bile boşa geçirmezdi. İlmî mütalaalara o kadar çok dalardı ki, biz yanına varıp selam verince, 'Beni çok meşgul etmeyin' derdi.”
Ebu Şame de onun için; “İbn-i Sükeyne, kendisine Ebdal denilen yetmiş evliyadan biriydi.” demiştir.
