Kıraat ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebü'l-Hasan, lakabı Şemseddin (dinin güneşi) olup ismi Ali bin Osman bin Abdülkadir bin Muhammed bin Yusuf el-Vücuhî el-Bağdadî'dir. İbn-i Vücuhî ismiyle meşhur oldu. İbn-i Vücuhî aynı zamanda tasavvuf büyüğü, zahit, üstün derecelere sahip bir zattı. 582 (m. 1187) senesi Zilhicce ayında doğdu. 672 (m. 1273) senesi Cemaziyelevvel ayında Bağdat'ta vefat etti. Bab-ı Harb Kabristanı'na defnedildi. İbn-i Vücuhî, kıraat ilmini el-Fahrü'l-Musulî'den öğrendi. İbn-i Ruzbe, es-Sühreverdî ve birçok âlimden hadis-i şerif dinledi ve rivayette bulundu. İbn-i Sa'dun el-Kurtubî ile arkadaşlık yaptı. Kıraat ilmini ve Kur'an-ı Kerim'in inceliklerini çok iyi bilirdi. Dine sımsıkı bağlı olup ilmiyle amel ederdi. İbn-i Esir'in dergâhına devam etti ve orada ilim ve edep öğrendi. Kendisinden; İbn-i Haruf el-Musulî hadis-i şerif dinledi ve rivayette bulundu.
Reşidüddin bin Ebü'l-Kasım şöyle anlatır: “İbn-i Vücuhî'yi vefatından sonra rüyamda gördüm. “Allahü teala sana ne muamelede bulundu?” diye sordum. O da; “İki melek yanıma geldi. Beni oturtarak; “Rabbin kim? Peygamberin kim? Dinin ne? Kitabın ne? Kıblen neresi? İtikattaki mezhebin ne? Amelde mezhebin ne?” diye sorular sordular. Ben de; “Rabbim Allahü teala, Peygamberim Hazreti Muhammed, dinim din-i İslam, kitabım Kur'an-ı Kerim, kıblem Kâbe-i şerif, itikatta mezhebim Ehl-i Sünnet ve'l-cemaat, amelde İmam-ı Ahmed bin Hanbel'in mezhebindenim.” diye onlara güzel cevaplar verince, tekrar beni yatırdılar ve gittiler.” dedi.” Belagatü'l-müstefid fî kıraati'l-aşere adlı eser, İbn-i Vücuhî'nin yazdığı eserlerdendir.
