Hadis ve edebiyat âlimlerinden. İsmi, Muhammed bin Hasan bin Dinar el-Ahvel'dir. Kufeli âlimlerden olduğu için, “Kufî” olarak isimlendirilmiştir. Hadis ilminde ve Arap edebiyatında büyük bir âlimdir. 250 (m. 864) senesinde vefat etti.
O Muhammed bin Ziyad İbnü'l-A'ra bî'den ilim aldı ve ondan hadis-i şerif rivayet etti. Onun derslerinde çok bulundu. Kendisinden de, Nifta veyh en-Nah vî, Muhammed bin Abbas-ı Yezi dî ilim aldılar ve hadis-i şerif rivayetinde bulundular. İbn-i Abbas-ı Yezidî, onun huzurunda, 250 (m. 864) senesinde Ömer bin Ethem'in divanını okudu.
Muhammed el-Ahvel, ilimde sika (güvenilir) bir âlim olup, Arap edebiyatında yüksek ilime sahipti. Hitabeti kuvvetli, ilimde derin bir hazine idi. Birçok eser kaleme almıştır.
İmam-ı Yakut onun hakkında; “O, ilmi çok, anlayışı geniş, rivayetlerinde güvenilir, zeka ve muhakemesi çok kuvvetli bir âlimdi.” dedi. Zübeydî de onun, nahiv âlimlerinden el-Müberrid ve Sa'leb ile aynı tabakadan olduğunu bildirdi ve dedi ki: “O, katiplik yapar, insanların arasına fazla karışmazdı. 120 şairin divanını topladı.”
Yazdığı eserlerden bazıları şunlardır: 1- Kitabü'd-devahi, 2- Kitabü'l-eşbah, 3- Kitabü's-silah, 4- Kitabü'l-emsal, 5- Kitabu fe'ale ve ef'ale, 6- Kitabu ma ittefaka lafzuhu ve ihtelefe manahü.
