Tanınmış bir hadis hafızı. İsmi Sa'id bin Ebu Arube, Künyesi Ebü'n-Nadr olup, Adî kabilesinin azatlısıdır. Babasının ismi Mihran'dır. Doğum tarihi bilinmemektedir. 156 (m. 773) tarihinde de vefat etmiştir.
Zamanının en büyük hadis âlimidir. Katade, Nadr bin Enes, Hasan-ı Basrî, Abdullah bin Feyruz, Âmir el-Ahvel, Ya'la bin Hakim ve daha birçok âlimden hadis-i şerif rivayet etmiştir. Kendisinden de A'meş, Halid bin Haris, Yezid bin Zerî, Muhammed bin Ebu Adî, Yahya el-Kettan, Bişr bin Mufaddal ve daha başkaları hadis-i şerif bildirmişlerdir. Rivayet ettiği hadis-i şerifler Kütüb-i Sitte'nin hepsinde vardır.
Yahya el-Kettan; “Şu'be veya Hişam yahut İbn-i Ebu Arube'den bir şey işittiğim zaman bunu daha başkalarından da duyma ihtiyacını hissetmem. Çünkü onlar hadis ilminde güvenilir ve itimat edilir âlimlerdir.” demektedir.
Ahmed bin Hanbel; “Sa'id bin Ebu Arube duyduklarını yazmazdı. Devamlı ezberinde muhafaza ederdi.” der.
İbn-i Main ve Ebu Zür'a, onun için; “O, sika (güvenilir) ve itimat edilir bir âlimdir.” demişlerdir.
Ebu Avane; “Bu zamanda, hadis-i şerif ilminde ondan daha üstünü yoktur.” dedi. Hadis âlimleri de ondan sika (sağlam güvenilir) âlimlerin rivayet ettiklerini kabul etmişlerdir.
Sa'id bin Ebu Arube'nin rivayet ettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
Peygamber Efendimiz sıkıntı anında; “Lâ ilahe illallahü lazîmu'l-halîm. Lâ ilahe illallahü Rabbü'l-arşi'l-azîm. Lâ ilahe illallahü Rabbü's-semâvâti ve Rabbü'l-ardı ve Rabbü'l-arşi'l-kerim.” diye dua ederdi.
“Cennet'e muttali oldum (gördüm). Ekseri ehlinin fakirler (şükreden) olduğunu gördüm. Cehennem'e muttali oldum ve ekserisinin kadınlar olduğunu gördüm.”
“Kıyamet gününde kafire; “Nedersin? Senin yer dolusu altının olsa, bunları fidye verir miydin?” diye sorulacak, kafir; “Evet.” cevabını verecek. Bunun üzerine kendisine; “Yalan söyledin, senden bundan daha kolayı istenmişti.” buyurulacaktır.”
İbn-i Ebu Arube'nin Es-Sünen fi'l-Hadis adlı bir eseri vardır.
