İBN-İ EBU ŞERİF

İbrahim bin Muhammed bin Ebu Bekr bin Ali bin Eyyub Makdisî Mısrî Şafiî mezhebi fıkıh âlimi.
A- A+

Burhaneddin: Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi İbrahim bin Muhammed bin Ebu Bekr bin Ali bin Eyyub Makdisî Mısrî'dir. Künyesi Ebu İshak olup lakabı Burhaneddin'dir. İbn-i Ebu Şerif diye meşhur oldu. 833 (m. 1430) senesi Zilkade ayının on sekizinde, Salı gecesi Kudüs'te doğdu. 932 (m. 1525) senesi Muharrem ayının ikinci Cuma günü, Kahire'de vefat etti. Cenaze namazını Abbasî halifesi Mütevekkil kıldırdı. Cuma namazından sonra Sabat'taki türbesine defnedildi.

İbn-i Ebu Şerif altı yaşında Kur'an-ı Kerim'i ezberledi ve tecvidle okudu. Çeşitli kıraat şekillerini öğrendi. Fıkıh, kelam, mantık ve Arabî ilimleri Siraceddin Rumî'den; me'ani, beyan bilgilerini Ya'kub Rumî'den öğrendi. Takıyyüddin Kalkaşendî, Zeyneddin Mahir ve başka âlimlerin hadis-i şerif derslerini dinledi. Hocalarından icazet (diploma) aldı. Sonra Kahire'ye gitti. Orada Eminüddin Aksarayî'den Şerh-i Akaid'i, Celaleddin Mahallî'den Şerh-i Cem'u'l-Cevami' adlı eserleri okudu. Kahire'de birçok âlimin derslerinde bulundu. Buticî ve Şihabeddin İbşitî'den hesap, feraiz; İbnü'd-Dirî ve Ebü'l-Fadl Mağribî'den tefsir okudu. Çeşitli ilim dallarında üstün dereceye yükseldi. 853 (m. 1449) senesinde hacca gitti. Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere'de Takıyyüddin bin Fehd, Ebü'l-Feth Meragî, Ebü'l-Beka bin Ziya, Ebü's-Se'adat, Muhibbüddin Taberî ve başka âlimlerle görüştü. Hocalarından ders okutmaya ve fetva vermeye icazet (diploma) aldı. 

İbn-i Ebu Şerif hazretlerinin yazdığı “El-Mevahibü'l-muddahhara” adlı eserinin kapak sayfası. “Tabsıratü'l-hükkam” adlı eserinin kapak sayfası.

İbn-i Ebu Şerif, çok talebe yetiştirdi. İbn-i Tolun Camii ve başka cami ve medreselerde tefsir okuttu. İlim ve edep öğretti. İslam dininin güzel ahlâkını her tarafa yaydı. 906 (m. 1500) senesi Zilhicce ayında, Kahire'de Şafiî mezhebi kadılığına tayin edildi. Bu vazifesi 910 (m. 1504) senesi Rebiulevvel ayına kadar devam etti. Dinde çok sağlam idi. Herkesten hürmet gördü. Münavî şöyle anlattı: “Mısır valisi, İbn-i Ebu Şerif'e bir hizmetçisini gönderip Mısır'ı terk etmesini ve memleketi olan Kudüs'e gitmesini istedi. İbn-i Ebu Şerif bu sebeple yol hazırlığına başladı. Bir gün evinde iken, aniden bir zat ortaya çıktı ve; “Sen buradan ayrılmayasın.” dedi ve gözden kayboldu, İbn-i Ebu Şerif; “Ebu Bekr, Ebu Bekr.” diye seslenip hizmetçisini çağırdı ve az önce gelen zatın kim olduğunu sordu. O da kapının kapalı olduğunu, kimsenin içeri girmediğini söyledi. O zaman İbn-i Ebu Şerif, gelen zatın evliyadan biri olduğunu anladı. Sefer hazırlığını bıraktı. Daha sonra onu Mısır'dan çıkarmak isteyenler, ondan özür diledi.”

Eserleri: İbn-i Ebu Şerif, birçok eser yazmıştır. Eserlerinden bazıları şunlardır:

1- “Şerhu'l-Havî”: Kazvinî'nin “El-Havi's-sagir” adlı eserinin şerhidir. 

2- “Şerhu'l-Minhac”: Nevevî'nin “Minhacü't-talibîn” adlı eserinin şerhidir. 

3- “Şerhu't-Tuhfeti'l-kudsiyye”

4- “Şerhu'l-Behceti'l-verdiyye”: Eksiktir.

5- “Şerhu'l-irşad fî usuli'l-hadis”

6- “Şerhu Kavaidi'l-i'rab”: Nahivle ilgili olup bir nüshası Beyazıt Devlet Kütüphanesi Veliyyüddin Kısmı No: 2965'te kayıtlıdır. 

7- “El-Ikdü'n-nadid fî şerhi Akideti İbn-i Dakikilîyd”

8- “Haşiye alâ Şerhi Akaidi'n-Nesefî”

9- “Nazmü'l-verakat”: Usul-i fıkha dairdir. 

10- “Nazmü nuhbeti'l-fiker”: Manzum usul-i hadis kitabıdır.

11- “Nazmü lukatati'l-aclan”: Manzumdur. 

12- “Nazmü Tehzibi'l-mantık”

13- “Nazmü Akaid-i Nesefî”,

14- “Nazmü Rivayeti Ebi Amr”

15- “Manzume fi'l-kıraat”,

16- “Tefsirü'l-ayeteyn ve'l-hadis”: Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya Kısmı No: 393'te kayıtlıdır. 

17- “Es'ile”: Küçük bir fıkıh risalesidir. 

18- “Tefsiru sureti'l-Kevser”: Şam, Zahiriye Kütüphanesi No: 5881'de bir nüshası vardır. 

19- “Kasidetü'bni Ebî Şerif”

20- “El-Mevahibü'l-muddahhara”

21- “Tabsıratü'l-hükkam”.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları