Fıkıh ve hadis âlimi. Künyesi Ebu Ca'fer olup, ismi Muhammed bin Osman bin Ebu Şeybe İbrahim bin Osman'dır. Aslen Kufelidir. Hadis ilminde hafız idi. Muhammed bin Osman marifet ve deha sahibiydi. Tarih ve diğer sahalarda kaleme aldığı değerli eserleri vardır. Kufe'den Bağdat'a gelmiş ve burada hadis-i şerif le meşgul olmuştur. 297 (m. 910) yılında Bağdat'ta vefat etmiştir.
Muhammed bin Osman, bilhassa Bağdat'ta başta babası ve amcası Ebu Bekr Şeybe olmak üzere, el-Kasım, Ahmed bin Yunus, Sa'id bin Amr el-Eş'asî, Muhammed bin İmran bin Ebu Leyla, el-Alaî bin Amr el-Hane fî, Yahya el-Hama nî, Yahya bin Main, Ali bin Medi nî ve daha bunlar gibi birçok meşhur âlimlerden hadis-i şerif öğrenmiş ve ilim tahsil etmiştir.
Muhammed bin Osman'dan, Muhammed bin Muhammed el-Bagan dî, Yahya bin Muhammed bin Sa'id, el-Mehami lî, Muhammed bin Mahled, Ebu Amr bin Semmak, Ebu Bekr en-Neccad, Ahmed bin Kâ mil, İsmail bin Ali el-Hat bî, Ca'fer el-Hul dî, Ebu Bekr eş-Şa fiî ve birçok âlim hadis-i şerif dinlemiş ve ilim öğrenmiştir.
Derin ilim sahibi olan Muhammed bin Osman, âlimler tarafından takdir edilmiştir. Ebu Ali Salih; “O, sikadır.”, İbn-i Adî; “Ben, onun münker hadisini görmedim. Rivayet ettiği hadis-i şerifi zikrettim. Abdan'ın söylediğine göre, ondan mahzur yoktur.” ve el-Berka nî; “Ondan mahzurlu, bir hadis işitmedim.”demektedir. Hatta yabancı kavimden bazı kişiler, Muhammed bin Osman'a; “Ey Ebu Ca'fer, biz yabancı kavimdeniz. Bize ilim öğret.” dediler. Bunun üzerine Muhammed bin Osman onlara; “Sizin hakkınız var, komşularımın da hakkı vardır (Bağdatlıların). Ben hasta olursam beni ziyarete geliniz. Ben ölürsem, cenazemde bulununuz. Kabrimi ziyaret ederseniz, bana dua ediniz!” diye nasihat ve istekte bulundu.
“İbn-i Müna dî, Muhammed bin Osman'ın, büyük bir âlim olduğunu şöyle ifade etmektedir: “Hadis âlimlerinin şöyle dediklerini işittik: Kufelilerin hadis âlimleri, Muhammed bin Osman, Musa bin İshak, Matin ve Ubeyd bin Ga nâm'ın ölümüyle son buldu. Muhammed bin Osman'ın eserleri arasında Tarih-i kebir, Es-Sünen fi'l-fıkh, El-Arş, İbn-i Ebu Şeybe'nin Ali bin Medinî'ye sorduğu suallerin yer aldığı Sualatu Muhammed bin Osman bin Ebu Şeybe li-Ali bin el-Medinî adlı eserin ilk iki sayfası. Saffe Sualatu Muhammed bin Osman bin Ebu Şeybe li Ali bin El-Medinî adlı eserleri zikredilebilir.”
