Hadis hafızlarından. İsmi Osman bin Muhammed; künyesi Ebu Hasan'dır. Dedesi Ebu Mes'ade'ye, Sa'd bin Ebu Vakkas dua etmiştir. Absî, Kufî nisbetleri vardır. Kardeşi Abdullah da bu isimle meşhur olmuştur. 239 (m. 853) senesinde Bağdat'ta vefat etti. İlim ve hadis-i şerif öğrenmek için çok memleketler dolaştı. Şüreyk, Hüşeym, İsmail bin Ayyaş ve İbn-i Mübarek gibi âlimleri dinledi. Ondan da, Buharî, Müslim, Ebu Davud, Nesaî, İbn-i Mace, Ebu Ya'la ve daha başkaları rivayette bulunmuşlardır. Yahya bin Main onun sika ve emin bir zat olduğunu söyler. Ahmed bin Hanbel hazretlerine onun halini sorduklarında, “hakkında hayır ve iyilikten başka bir şey bilmiyorum,” demiştir. Müsned ile bir tefsiri olduğu rivayet edilir. Rivayet ettiği hadis-i şeriflerden bazıları şunlardır:
Enes bin Malik anlattı: “Bir defa ben ve Resulullah Efendimiz mescitten çıkıyorduk. Bize mescidinde eşiğinde Eshabdan bir zat; “Ya Resulallah! Kıyamet ne zaman kopacak?” diye sordu. Bunun üzerine Resulullah; “Sen onun için ne hazırladın?” buyurdu. O zat; “Ya Resulallah! Ben onun için, çok namaz, oruç ve sadaka hazırlamadım. Fakat Allahü teala ve Resulünü severim.” dedi. Resulullah; “O halde sen sevdiklerinle berabersin.” buyurdu.”
Osman bin Muhammed'in rivayet ettiği; Allahü tealanın, “Mümin kulunun tövbesine çok sevineceğini” bildiren hadis-i şerif.
Osman bin Muhammed'in, Enes bin Malik hazretlerinden rivayet ettiği, “O halde sen sevdiklerinle berabersin.” manasındaki hadis-i şerif.
Abdullah bin Mes'ud rivayet etti: “Resulullah Efendimiz; “Ağaç, yapraklarını nasıl döküyorsa, Allahü teala da, kendisine hastalık veya başka bir şeyden zarar isabet eden Müslümanın günahlarını öylece döker.” buyurdu.”
Cabir anlattı: “Birisi Resulullah'a gelerek; “Ya Resulallah! Rüyamda başımın vurulup yuvarlandığını, kendimin de peşinden koştuğumu gördüm.” dedi. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz; “Uykun esnasında şeytanın seninle oynamasını herkese anlatma.” buyurmuştur.”
Haris bin Süveyd anlattı: “Abdullah hasta iken onu ziyaret etmek için yanına girdim. Resulullah'ın şöyle buyurduğunu işittim: “Allahü teala, Mümin kulunun tövbesine; çorak, helak korkusu olan bir yerde, üzerinde yiyeceği ve içeceği bulunan devesi de yanında olduğu halde uyuyan; uyandığında, devesinin yanından gittiğini gören, sonra onu aramaya çıkan, nihayet çok susayan, sonra (kendi kendine) yerime döneyim de ölünceye kadar yatayım diyen, başını ölmek için dirseğinin üzerine koyan, sonra uyandığında devesini, üzerindeki yiyecek ve içecekle beraber bulan bir kimseden daha çok sevinir.”
