Hadis âlimi. Künyesi, Ebu Abdullah olup, ismi, Muhammed bin Ya'kub bin Yusuf bin Ahrem'dir. Aslen Nişaburlu olduğu için Nişaburî nisbet edildi. Babası Ya'kub, Kirmanî diye tanınırdı. Bu sebeple önceleri İbnü'l-Kirmanî diye tanındı. Daha sonradan dedelerinden Ahrem'e nisbetle, İbnü'l-Ahrem denildi. 250 (m. 864) yılında Nişabur'da doğdu ve 344 (m. 955) yılında yine orada vefat etti. Cenaze namazını talebelerinden Muhammed bin Yahya Zühlî kıldırdı.
Zamanının büyüklerinden ilim öğrenen Ebu Abdullah Şeybanî, Ali bin Hasan Hilalî, İbrahim bin Abdullah Sa'dî, Muhammed bin Abdülvehhab Ferra, Yahya bin Muhammed Zühlî, Ahmed bin Muhammed bin Süleyman Sü'lukî ve daha birçok âlimden ilim tahsil edip hadis-i şerif rivayet etti. Muhammed bin Salih bin Hanî Nişaburî ile sohbet etti. Yüz bin hadis-i şerifi ravileriyle birlikte ezberleyerek hafız oldu. Hadis-i şeriflerin ravileri üzerinde yapmış olduğu çalışmalar, İslam âlimlerince takdir edildi. Hadis-i şerif rivayetinde sika olduğu bildirildi. Hadis-i şerifleri ve ravilerin zayıf ve kuvvetli olduğunu ayırmada, son derece bilgi ve maharet sahibiydi. Sadece Allahü Teâlâ'nın rızası için çalışır, çok ibadet ederdi.
Birçok âlimin ilminden istifade ettiği, Ebu Abdullah Muhammed bin Ehram Şeybanî Nişaburî'nin talebelerinden bazıları şunlardır: Ebu Bekr bin İshak Sıbgî, Fakih Hassan bin Muhammed, Ebu Abdullah Hakim Nişaburî, Yahya bin İbrahim Müzekka, Muhammed bin İshak bin Mende. Bu âlimler, ömürleri boyunca yalnız Allahü Teâlâ'nın rızasını kazanmak için çalıştılar. Her biri, doğruyu öğretmeye ve insanları Cehennem ateşinden kurtarmaya gayret etti.
Eserleri:
Her İslam âlimi gibi kıymetli eser bırakmayı kendisine vazife bilen Muhammed bin Ahrem, İslam âleminde Kur'an-ı Kerim'den sonra en kıymetli kitap olan ve “Sahihayn” adıyla tanınan İmam-ı Müslim ve İmam-ı Buharî hazretlerinin eserlerine tahriç yaptı. Bu kıymetli eserine, Müstahrec ale's-Sahihayn li'l-Buharî ve'l-Müslim adını verdi. Ebü'l-Abbas Servac'ın isteğiyle Müslim'e ayrıca bir tahriç yaptı. Rivayet ettiği hadis-i şerifleri Müsned-i kebir adlı kitabında topladı. Ayrıca El-Avalî ve Kitabü'r-Risale adlı iki eseri daha vardır.
