Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ömer bin Muhammed bin Ahmed bin İkrime el-Cezerî'dir. Künyesi, Ebü'l-Kasım olup, “İbnü'l-Bezrî” diye meşhur oldu. Zeyneddin ve Cemalü'l-İslam lakapları ile tanınırdı. 471 (m. 1078) senesinde doğdu. 560 (m. 1165) senesi Rebiulevel ayında Cezire'de vefat etti.
Cezire şehrinin en büyük âlimi, fakihi ve müftüsü idi. Önce, Cezire'de, Şeyh Ebü'l-Ganaim Muhammed bin Ferec bin İbrahim bin Hasan es-Sülemî el-Farikî'den fıkıh ilmini öğrendi. Sonra Bağdat'a gelip İmam-ı Gazalî, Kiya'l-Herasî ve Ebu Bekr eş-Şaşî'den de ilim öğrendi. Ebü'l-Ganaim'in sohbetlerinde çok bulundu. Bunlardan ve kardeşi Ahmed'den hadis-i şerif dinledi. O, daha birçok âlime yetişip, onlardan istifade etti. Bir müddet sonra Cezire'ye dönüp, orada ders verdi. Çeşitli beldelerden kimseler gelip, onun derslerine katıldı. Ebu İshak-ı Şirazî'nin Müzehheb isimli kitabında bulunan müşkül meseleleri, garip lafızları, eserde zikredilen şahısların isimlerini şerh edip, El-Esami ve'l-ılel min kitabi'l-müzehheb adını verdi. Bu, muhtasar bir eserdir.
İbnü'l-Bezrî, Şafiî mezhebinin en meşhur âlimlerinden ve hafızlarından idi. Dinine çok bağlı ve vera sahibiydi. Hatta, yaşadığı asırda kendisine “Şafiî mezhebinin meselelerini, yeryüzündeki insanların en çok ezberleyenidir” denildi. Kitabu Şerhi'l-müzehheb adındaki kitabından başka, Fetava'sı da meşhurdur. Müzehheb şerhi Ayasofya Kütüphanesi, No: 458'de vardır. Kendisinden ilim öğrenip yetişen çok talebesi vardır.
