Hadis, tarih ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Abdürrahim bin Muhammed bin Abdürrahim bin Ali bin Hasan bin Muhammed bin Abdülaziz olup lakabı İzzeddin'dir. 759 (m. 1358) senesinde Kahire'de doğdu. 851 (m. 1448) senesi Zilhicce'nin on altısında, Cumartesi günü vefat etti. Babü'n-Nasr musallasında cenaze namazı kılındı. Sa'idü's-Suada'da, Safiyye mıntıkası denilen yere defnolundu.
İbnü'l-Furat, Kahire'de büyüdü. Önce Kur'an-ı Kerim'i, sonra Umde, Bidaye ve daha başka kitapları ezberledi. 771 (m. 1369) senesinde, bu ezberlediklerini; Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden Siraceddin Hindî, Ekmelüddin, Sadreddin Muhammed Hafîd, Alaeddin Türkmanî, Şemseddin Trablusî, Ebu Bekr bin Tacir, Şemseddin Muhammed bin Saig, Muhammed bin Şükrî'nin; Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden Ziyaeddin bin Sa'dullah, Kazvinî, Kelaî, Bülkinî, İbnü'l-Mülakkın, Ebnasî, Muhammed bin Ahmed Şamî; Bedreddin Hasan bin Alaeddin Konevî, Sadreddin Münavî, İsmail bin Hızır, Muhammed bin Ebü'l-Beka es-Sübkî'nin; Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden İbn-i Merzuk el-Kebir, Şerefeddin bin Asker el-Bağdadî, Hamza bin Ali el-Hüseynî, Burhaneddin Ahnaî, Ahmed bin Ömer bin Ali'nin; Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden Alaeddin Ali bin Muhammed Kemanî, Şemseddin Zerkeşî, Muhammed bin Abdullah el-Makdisî, Süleyman bin Ahmed Kenanî'nin huzurunda okudu.
İbnü'l-Furat, fıkıh ilmini Kadı Şerefeddin bin Mansur ve Cemaleddin Malatî'den; nahiv ilmini Muhibbüddin bin Cemaleddin'den; hadis ilmini Zeyneddin Irakî'den öğrendi. Ayrıca; Şihabeddin bin Necmeddin, Bedreddin bin Cuhî, İbn-i Umeyk, Şahtabî, Beyanî, İbn-i Ataullah el Hanefî, Selahaddin bin Ebu Ömer, İbn-i Beşare, Ahmed bin Abdülkerim el-Ba'lî, İbrahim bin Ahmed, Ahmed bin İbrahim es-Sekenderî, Zitavî, Kiratî, Safdî, Taceddin Sübkî, Kirmanî, Ali bin İbrahim Seyhunî'den icazet (diploma) aldı. İcazet aldığı hocalarının sayısı iki yüz otuz civarındadır.
Sehavî, onun hakkında şöyle demektedir:
"Ben İbnü'l-Furat'ın yanında uzun müddet kaldım. Çok hadis-i şerif rivayet etti. Ben de onları yazdım. Elhamdülillah, ondan benim kadar çok ilim öğrenen birini bilmiyorum."
İbnü'l-Furat'ın "Cüz' fihi ehadisü müntekat" adlı eserinin kapak sayfası.
İbn-i Hacer-i Askalanî onun hakkında; "Şam ve Mısır'ın büyük âlimleri ona icazet (diploma) vermiştir. O, Mısır bölgesinin danışma merciidir." demiştir.
Bukaî de onun hakkında şöyle der: "O, asalet sahibi, kadılığı övülmüş, mazbut ve âlimler yetiştirmiş bir ailedendir. Yazdığı eserler, zekasının keskinliğine delildir."
İbnü'l-Furat; seçkin, fazilet sahibi, kendi hâlinde ve insanlardan uzak kalan, sakin tabiatlı, ağır başlı, hadis ilminde güvenilir, doğru bir zattı. Kendisine sorulan en zor meseleleri hallederdi ve onları açıklardı. Talebeler, uzak beldelerden ondan ders almak için gelirlerdi. Ondan ders alanlar, çoluk çocuğuna yetecek kadar nafaka yardımı yapmak istedikleri zaman, bunu kabul etmemiş; "Ben, ders verme karşılığı olarak ücret almam."demiştir. 811 (m. 1408)'de Emin Trablusî'nin yerine kadılık vekâletinde bulundu. 826 (m. 1423) senesinde hacca gitti.
İbnü'l-Furat, birçok eser yazdı. Bazıları şunlardır:
1- "Tezkiretü'l-enam fi'n-nehyi ani'l-kıyam",
2- "Nuhbetü'l-fevaidi'l-müstenticeti min kitabı Ikdü'l-kalaid fî hâlli kaydi's-seraid",
3- "Manzumetü'l-fevaid".
4- "Cüz' fihi ehadisü müntekat".
