Hanbelî mezhebi âlimlerinden ve diplomat. İsmi, Abdülvehhab bin Abdülvahid bin Muhammed bin Ali eş-Şirazî ed-Dımaşkî'dir. Künyesi, Ebü'l Kasım olup, lakabı **“Şerefü'l-İslam”**dır. İbnü'l Hanbelî diye meşhur oldu. Önce “Şirazî” ve sonra da “Dımaşkî”, nisbetleriyle anıldı. Doğum tarihi belli değildir. Babası Abdülvahid de büyük âlimdir. Fakih, vaiz ve müfessirdi.
Babasının vefatından sonra, Şam'daki Hanbelî âlimlerinin şeyhi kabul edilip, onların reisi oldu. Bab-ı Feradis'in içindeki Medresetü'l-Hanabile'nin banisi, kurucusudur. Fıkıh, usul ve tefsir ilimlerine dair eserler yazdı. 536 (m. 1142) senesinde Şam'da vefat etti. Bab-ı Sagîr kabristanındaki şehitler kısmında, babasının yanına defnedildi.
Abdülvehhab İbnü'l-Hanbelî, küçük yaşta iken babasını kaybetti. Kendi kendine ilimle meşgul oldu. Fıkıh ilminde, emsalleri arasında çok yükseldi. Âlimlerin reisi seçildi. Münazara ve fetva işlerinde en önde tutulurdu. Fıkıh ve tefsir dersi okutur, vaaz ve nasihat ederdi. Dımaşk Camii'nde vaazını dinlemek için her gün yüzlerce insan toplanırlardı. Uzak şehirlerden gelen birçok kimseler, onun ilminden istifade ettiler. Herkesin hürmet gösterdiği, önder ve örnek kabul ettiği bir âlimdi. Yüzü gayet güzel olup, ayrıca celadet ve heybet sahibiydi.
İbnü'l Hanbelî'nin yazdığı Ehl-i sünnet itikadını anlatan Risaletü't-tevhid adlı yazma risalenin ilk sayfası. Risalenin devamında aynı müellifin Er-Risaletü'l-vadıha'sı vardır. Risale Şam Zahiriye Kütüphanesi 675 numarada kayıtlıdır.
523 (m. 1129) yılında haçlılara karşı yardım istemesi için Abbasî Halifesi Müsterşid Billah'a da elçi gönderildi. Halife, İbnü'l-Hanbelî'ye hil'at giydirerek yardım göndereceğini vaat etti. Şerefü'l-İslam Abdülvehhab, Bağdat'ta ve Dımaşk'ta (Şam'da) babasından hadis-i şerif rivayet etti. Kendisinden de; Bağdat'ta Ebu Bekr bin Kâmil hadis-i şerif dinledi. O, Bağdat'ta bütün fakihlerle beraber hilafiyyat meselelerinde münazaralarda bulundu. Hakkı, doğruyu şaşıranlara deliller ile izah etti. İnsaf sahiplerini ikna ederek, onların yanlış yoldan dönmesine vesile oldu.
Şerefü'l-İslam Abdülvehhab'ın, fıkıh ve usul-i fıkh ilimlerine dair kıymetli eserleri vardır. Bunlardan başlıcaları şunlardır:
1- El-Müntehab: Fıkıh ilmine dair olup, iki cilt hâlindezdir.
2- El-Müfredat,
3- El-Burhan fî usuli'd-din.
4- Risaletü't-tevhid,
5- Risaletü'l-vadiha.
