Şafiî mezhebi fıkıh ve hadis âlimlerinden. İsmi Muhammed bin Ahmed bin İbrahim bin Haydar bin Ali bin Akil el-Mısrî'dir. Lakabı Şemseddin ibni Kammah, künyesi Ebu Abdullah'tır. 656 (m. 1258) yılı Zilkade ayında doğdu. 741 (m. 1340)'ta Kahire'de vefat etti.
“Allah'ın farzlardan sonra en çok sevdiği iş, bir mü'mini sevindirmektir.”
Hadis-i Şerif
İlk tahsilini tamamladıktan sonra Radıyyüddin bin Burhan'dan Sahih-i Müslim'i dinledi. Bu âlimin ölümünden sonra Necib el-Harranî ve kardeşi İzzeddin'den, İbn-i Hatib-i Mizzî'den, Takıyyüddin bin Rezin ve bunlardan başka âlimlerden hadis-i şerif dinledi. İbn-i Abdüddaim ve Şam âlimlerinden bazıları ona icazet verdiler. Birçok âlimden ilim tahsil ederek fıkıh ilminde meşhur oldu. Sorulan suallere fetvalar vererek, insanların müşküllerini hâlletti.
Dinî ilimlerde çok geniş bilgiye sahip olan İbnü'l-Kammah, dersler vererek birçok talebe yetiştirdi. Hocalarından öğrendiği, dinlediği hadis-i şerifleri rivayet etti. Kadılık vazifesi vekâletinde bulundu. Kadı Bedreddin bin Cema'a'nın oğlu İzzeddin bin Cema'a zamanında bu vazifeden ayrıldı. İlim müzakere etmek, ders okutmak ve talebe yetiştirmekle meşgul oldu. Ömrünün son zamanlarında, vefatına kadar Karafe'de ders okuttu. Tulun Camii'nde imamlık vazifesinde de bulundu.
Bedreddin Nablusî der ki: “Zamanının hayret edilecek âlimlerinden biriydi. Ona bir ayet-i kerime hakkında sual sorulsa, o ayetten bir önceki ve bir sonraki ayet-i kerimeyi okurdu.”
Çeşitli ilimlerde söz sahibiydi. Faydalı eserleri vardır. İlmi, ilimle meşgul olmayı ve ilimle meşgul olanları severdi. Hadis ilmi ile meşgul olanları daha çok severdi. Ders okutması, izah etmesi gayet hoş olup derslerine gelenler çok istifade ederlerdi. Devlet büyükleri de ona hürmet eder, saygı gösterirlerdi. Okuduğu, duyduğu şeyleri çok çabuk ezberlerdi. Kuvvetli bir zeka ve hafızası vardı, öğrendiklerini ve ezberlediklerini unutmazdı.
Mısır tarihini çok iyi bilirdi. Ondan, Sa'deddin el-Kumnî ve daha başka âlimler rivayette bulundular. Siraceddin Bülkinî, ondan Sahih-i Müslim kitabını nakleder ve Irakî ve İbn-i Mülakkın gibi akranlarına onunla iftihar ederdi. Fıkıh bilgilerini Şafiî mezhebine göre anlatan Silsiletü'l-Vasıl adında bir eseri vardır.
