Hanefî mezhebi fıkıh ve hadis âlimlerinden. İsmi İbrahim bin Abdurrahman bin Muhammed bin İsmail'dir. Künyesi Ebü'l-Vefa, lakabı Burhaneddin olup aslen Ürdün'ün doğusundaki Kerek'tendir, İbnü'l-Kerekî adıyla meşhurdur. 835 (m. 1432) senesinde Kahire'de doğdu. 922 (m. 1516)'da orada vefat etti. Evinin yanındaki bir kuyudan abdest almak isterken, kuyuya düşüp boğuldu. Cenaze namazı Şaban ayının altısında Çarşamba günü kılındıktan sonra Sultan Kayıtbay'ın kabri yakınında Atabeg Türbesi'ne defnedildi. Kansu Gavrî'nin vefatından sonra tahta geçen Sultan Tomanbay, sağlığında evine gelip giderdi. Vefatında ise yürüyerek cenazesine katıldı.
İbnü'l-Kerekî'nin imamlık yaptığı Kahire'deki İbn-i Tolun Camii.
İlim öğrenme yaşına gelince önce Kur'an-ı Kerim'i ezberledi. Şemseddin bin Hımmısanî'nin huzurunda Kur'an-ı Kerim okumasını ilerletti ve tecvid ilmini öğrendi. Daha sonra İmam-ı Nevevî'nin Erbaîn kitabını, Şatıbiyye'yi, Kudurî'nin Muhtasar adlı fıkıh kitabını, İbn-i Malik'in Elfiye'sini ve daha başka kitapları ezberledi. Ezberlerini, asrının büyük âlimlerinden; hadis hafızı İbn-i Hacer, Alemüddin Bülkinî, Kalkaşendî, Velevî es-Saktî, İbn-i Deyrî, İbn-i Hümam ve diğer bazı âlimlerin huzurunda okudu.
Bundan sonra kendini tamamen ilme ve ilim öğrenmeye veren İbnü'l-Kerekî, Sahih-i Müslim'in tamamını veya çoğunu Zeyneddin Zerkeşî'den dinledi. Şeyhuniyye imamı Şemseddin'den fıkıh ve Arabî ilimleri öğrendi. Necmeddin Gazzî ve İzzeddin bin Abdüsselam Bağdadî'den de ilim öğrendi. Sahih-i Buharî ve Sahih-i Müslim adındaki hadis kitaplarını Şihabeddin bin Attar'dan okudu. Bunlardan başka Takıyyüddin Şemsî, Takıyyüddin Hısnî, Kemaleddin ibni Hümam, Kafiyeci ve daha başka âlimlerin derslerine devam etti. Şemseddin Şümnî'den de; tefsir, hadis, usul, me'ani ve beyan ilimlerini öğrendi.
İbnü'l-Kerekî'ye pek çok vazifeler verildi. Önceleri maddî bakımdan sıkıntı çektiyse de daha sonra durumu iyileşti. 903 (m. 1497) senesinde, Mısır'da Hanefî kadılığına getirildi. 906 (m. 1500) senesine kadar bu vazifeyi güzel bir şekilde yürüttü. İbn-i Tolun Camii'nde imamlık yaptı. Eşrefiyye Medresesi'nde ders verdi. Ondan ilim öğrenmek için yanına pek çok kimse gelir giderdi. Hatta ilmî meseleleri görüşmek için uzak beldelerden âlimler bile onun yanına gelirlerdi. Mısır Sultanı Kayıtbay, bu âlimden istifade etmek için daima onunla beraber olmaya gayret ederdi. Seferde olsun, diğer zamanlarda olsun, İbnü'l-Kerekî'nin yanından ayrılmak istemezdi.
İbnü'l-Kerekî kadılık vazifesinden ayrılınca evine çekildi. Bir medrese gibi olan evinde, çeşitli ilimlerde talebe yetiştirmeye başladı. Vefatına kadar ilim öğretmek ve fetva vermekle meşgul oldu. Üç defa hacca gitti. Medine-i Münevvere'de Peygamber Efendimizin kabr-i şerifini ziyaret etti. Mekke ve Medine âlimleriyle görüştü. Karşılıklı olarak ilmî görüşmeler yaptılar ve birbirlerinden istifade ettiler.
İbnü'l-Kerekî'nin müderrislik yaptığı Kahire'deki Eşrefiyye Medresesi.
Çok güzel ve tesirli konuşurdu. Konuşmaları çok tatlıydı. Güzel yazı yazar, bütün insanlarla iyi geçinir, herkese ikramlarda bulunurdu. Çok zeki ve çabuk kavrayışlı idi. Huyu, ahlâkı güzel olup hoş tabiatlı bir insandı. Hatiplik ve vaizlik de yapan İbnü'l-Kerekî, talebelere hadis-i şerif okutur, öğretirdi. Halkın suallerine cevap verir, fetvalarıyla onların müşküllerini hâllederdi. Nazım ve nesir yazmada kabiliyetliydi.
Eserleri: Birçok kıymetli eser yazdı. Bunlardan bazıları şunlardır:
1- Fetava: Fetvalar konularına göre tertip edilmiştir. Eserin adı Feyzü'l-mevla'l-kerim alâ abdihi İbrahim'dir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 2396'da kayıtlıdır.
2- Haşiyetün alâ Tavdih-i İbn-i Hişam.
