Hanbelî mezhebi fıkıh ve hadis âlimi. Künyesi, Ebu Bekr olup; ismi, Ubeydullah bin Ali bin Nasr bin Humra bin Ali bin Ubeydullah el-Bağdadî et-Teymî'dir. Lakabı, Fahreddin'dir (Dinin iftihar ettiği kişi). İbnü'l-Maristaniyye diye tanınır. Ubeydullah bin Ali, 541 (m. 1147) senesinde doğdu. 599 (m. 1202) senesi Safer ayında Tiflis'ten dönerken Nahcivan'da Çorakbent denilen yerde vefat etti. Buraya defnedildi.
Ubeydullah bin Ali, Hanbelî mezhebi fıkıh ve hadis ilmi yanında, edebiyat, tarih, tıp, astronomi ve başka ilim dallarında söz sahibiydi. Ebu Bekr-i Sıddîk'ın evladından olduğu bildirildi.
İbnü'l-Maristaniyye; Ebü'l-Muzaffer bin Şiblî, İbnü'l-Battî, Yahya bin Sabit bin Bündar, Abdülhak bin Abdülhâlık, Ebü'l-Feth bin Şatil ve daha birçok âlimden hadis-i şerif dinledi, yazdı ve rivayette bulundu. Mezhebinin ince bilgilerine vâkıf oldu. Edebiyat ilminde de üstün dereceye yükseldi.
Ebü'l-Muzaffer onun hakkında; “İbnü'l-Maristaniyye, fazilet sahiplerinin büyüklerinden olup, birçok ilimde üstün derecedeydi. Divanü'l-İslam fî tarihi Dari's-selam, onun yazmış olduğu bir eser olup, üçyüzaltmış bölüm hâlindedir.” demektedir.
İbnü'n-Neccar ise onun hakkında; “İbnü'l-Maristaniyye çok ilim öğrendi. Tıp, mantık ve astronomide söz sahibiydi. Derbi'ş-Şakiriyye'de Darülilm adlı bir bina yaptırdı. Bütün kitaplarını buraya verip, ilim öğrenenlere vakfetti. Aynı zamanda Cami-i Kasr'da ders vererek pek çok talebe yetiştirdi. Cuma günleri, halka hadis rivayetinde bulunurdu. Başkalarının çıkardığı bir fitne sebebiyle bir ara hapsedildi Yaptırdığı Darülilm ve içindeki kitapları ve kendisine ait mal, mülk satıldı. Daha sonra serbest bırakıldı. Darülilm'e ve kitaplarına tekrar kavuştu.” demektedir.
Tiflis emiri Ebu Bekr bin İldeniz'e elçi gönderildi. Dönüşte vefat etti.
Eserleri
Divanü'l-İslam fî tarihi Dari's-selam ve Siretü'l-vezir İbn-i Hübeyre adlı eserleri bilinmektedir.
