Fıkıh, nahiv ve fen âlimi. İsmi Ahmed bin Receb bin Tibuga (Tayboğa) el-Mecdî'dir. Künyesi Ebü'l-Abbas olup lakabı Şihabeddin'dir. “İbnü'l-Mecdî” ismiyle meşhur oldu. Türk asıllıdır. 767 (m. 1366) senesi Zilkade ayının başlarında Kahire'de doğdu. 850 (m. 1446) senesi Zilkade ayının on birinde Cumartesi gecesi orada vefat etti.
Önce Kur'an-ı Kerim'i ezberledi. Minhac, Havî, Elfiye ve birçok kitapları okudu. Fıkıh ilmini; Bülkinî, İbnü'l-Mülakkın, Kemaleddin Demirî, Şerefeddin Musa bin el-Baba, Şemseddin Irakî'den, feraiz ilmini; Takıyyüddin bin İzzeddin Hanbelî'den, Arabî ilimleri de Şemseddin Acemî'den öğrendi. İlim için çok çalıştı. Çok zekiydi. Fen ilimlerinde az bir zamanda üstün bir dereceye yükseldi. Matematik, astronomi, hendesede (geometride) sözü senet oldu. Çok kimse ondan ilim öğrendi. İbn-i Hıdır, Nureddin Verrak Malikî, Seyyid Ali, Şihabeddin Süceynî, Heytemî, Bedreddin Mardinî, Zeyneddin Zekeriyya, Bedreddin Hasan A'rec gibi âlimler dersini dinlediler ve ondan çok istifade ettiler.
İbnü'l-Mecdî, Camiu'l-Ezher yanındaki evinde ibadetle meşgul oldu. Talebeye ve fakirlere karşı çok merhametliydi. Canbekiyye Medresesi'nde başmüderrislik yaptı. Mütevazı, emaneti koruyan bir zattı. Nükteli konuşurdu. Aynî, onun hakkında şöyle söyledi: “O, din ve fen âlimiydi. İnsanlara helal ve haramı öğretti. Evinde inzivaya çekilip ibadet ve tefekkürle meşgul oldu.”
İbnü'l-Mecdî'nin yazdığı Zadü'l-müsafir fî resmi hututi fadli'd-dair adlı eserinin Daru'l-kütübi'l-Mısriyye kütüphanesi No: 2853'de kayıtlı yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda).
İbnü'l-Mecdî'nin yazdığı İrşadü'l-hair ila tahti fadli'd-dair adlı eserinin yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda), ve ilk sayfası (solda). Eser Daru'l-kütübi'l-Mısriyye kütüphanesi No: 2843'de kayıtlıdır.
İbnü'l-Mecdî birçok eser yazdı. Eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Ed-Dürrü'l-yetim fî teshili sınaati't-takvim: Astronomi ile ilgilidir. Darü'l-kütübi'l-Mısriyye'de birçok yazması vardır.
2- İrşadü'l-hair ila tahti fadli'd-dair: Rubu tahtasına sinüs çizmekle alâkalıdır.
3- Risale fi'l-amel bi rub'i'l-mukantarati'l-mahtu: El-Mukantar adı verilen ve enlemlerin izdüşümlerini gösteren rubu' türünün kullanımı hakkındadır. Davud-i Karsî tarafından yapılan şerhi günümüze ulaşmıştır.
4- El-Menhelü'l-azbi'z-zülal fî takvimi'l-kevakib ve rü'yeti'l-hilal: Vakitler ve Ramazan hilali ile ilgilidir.
5- Zadü'l-müsafir fî resmi hututi fadli'd-dair: Bu eseri İrşadü'l-hair'in bir özetidir.
6- İrşadü's-sail ila usuli'l-mesail: Rubu'd-düstür konusunu anlatır.
7- Er-Ravdu'l-ezher: Müsetter denilen rubu türünün kullanımına dairdir.
8- Tuhfetü'l-ahbab fî nasbi'l-bazahenc ve'l-mihrab: Camilerde pencereler ve havalandırma hakkındadır.
9- El-Camiu'l-müfid fi'l-keşf an usuli mesaili't-takvim ve'l-mevalid,
10- Et-Teshil ve't-takrib fî beyani turuki'l-hal ve't-terkib: Astronomik cetvellerin düzenlenmesi hakkındadır.
11- Gunyetü'l-fehim ve't-tarik ila halli't-takvim,
12- Mecmuu mahlulat fî ilmi'n-nücum,
13- Cedavilü's-sümut: Gök cisimlerinin semt cetvellerini anlatmaktadır.
14- Düstürü'n-neyyireyn,
15- Ikdü'd-dürer fi'l-ameli bi'l-kamer,
16- Keşfü'l-hakaik fî hisabi'd-derec ve'd-dekaik: Altmışlı sisteme dayalı aritmetik işlemler hakkındadır.
17- El-Mübtekeratü'l-hisabiyye: Aritmetik ile ilgili bir eserdir.
18- Şerhu't-Telhis li'bni'l-Benna,
19- El-Kafi fî mirasi'l-ümme,
20- İbrazü Letaifi'l-gavamız ve ihrazi sınaati'l-feraiz,
21- Şerhu'l-Ca'beriyye,
22- Takdirü'l-kamer.
İbnü'l-Mecdî'nin yazdığı Şerhu'l-Ca'beriyye adlı eserinin yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk iki sayfası (solda). Eser Berlin (Ahlwardt) Kütüphanesi No: 4711'de kayıtlıdır.
