Malikî mezhebi fıkıh ve tefsir âlimi. İsmi Ahmed bin Muhammed bin Mansur bin Ebü'l-Kasım bin Muhtar bin Ebu Bekr el-Cüzamî el-Cerevî el-İskenderî olup künyesi Ebü'l-Abbas'tır. Lakabı Nasireddin'dir. 620 (m. 1223) senesi Zilkade ayında doğdu. 683 (m. 1284) senesi Rebiulevvel ayı başında Mısır İskenderiyye'de vefat etti. El-Camiu'l-Garbi yanındaki babasının yanına defnedildi.
Doktor Salih el-Gamidî tarafından İbnü'l-Müneyyir'in El-İntisaf kitabından istifade ile Zemahşerî Tefsirindeki Mu'tezilî itikadına ait yerleri gösteren El-Mesailü'l-i'tizaliyye adlı tez çalışmasının kapak sayfası.
İbnü'l-Müneyyir fıkıh, kelam, edebiyat, tefsir ve lügat ilminde söz sahibiydi. Kıraat ilmini de iyi bilirdi. Fıkıh, kelam ve tefsir alanında bilgisi çok fazla olduğu için kendisine imam dendi. İskenderiyye şehrinde yetişen âlimlerin en üstünü ve faziletlisi oldu. Arap dilinin inceliklerini iyi öğrendi. İskenderiyye şehrine önce vekâleten, daha sonra da asaleten kadı olarak tayin edildi. Hitabet ve belagatı çok kuvvetli idi.
İbnü'l-Müneyyir, önce babasından, sonra Ebu Bekr Abdülvehhab bin Ravah et-Tusî ve Es-Silefî'den hadis-i şerif dinledi. Ebu Ömer bin Hacib ve birçok âlimden fıkıh ilmini öğrendi. İbnü'l-Hacib'in fıkıh kitabı olan **“Muhtasar”**ı ezberledi. Camiu'l-Cüyuşî ve başka birçok medreselerde ders okuttu.
İzzeddin bin Abdüsselam; “Mısır, iki kimse ile iftihar eder: Biri Kus'ta İbn-i Dakiki'l-Iyd, diğeri İskenderiyye'de İbnü'l-Müneyyir'dir.” demektedir.
İbnü'l-Müneyyir bir şiirinde şöyle demektedir: “Cahil olduğu hâlde mevki, makam ve derece isteyen kişiye söyle ki, o mevki ve makamlara ehli olan kimseler geçsin, sen vazgeç, uzaklaş. Eğer sen buralara geçsen bile, bu işler, ilimsiz irfansız olmaz. Mutlaka işlere verilecek hükümler vardır. Onu cahil kimse yapamaz.”
İbnü'l-Müneyyir'in yazdığı Et-Teysirü'l-acib fî tefsiri'l-garib adlı eserin kapak sayfası (sağda) ve bu neşredilen nüshaya esas alınan Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Kısmı No: 246'da kayıtlı yazma nüshanın ilk sayfası (solda).
Eserleri: İbnü'l-Müneyyir, faydalı ve çok güzel eserler yazdı. Eserlerinden bazıları şunlardır:
1- El-İntisaf fima tedammenehü'l-Keşşaf min'el İ'tizal: Zemahşerî'nin tefsirindeki Mu'tezilî fikirleri eleştiren bir eser olup **“Keşşaf”**ın kenarında 1966'da Kahire'de basılmıştır.
2- El-Kevakibü'd-derarî fî münasebeti teracimi'l-Buharî: Buharî'nin bab başlıkları ile ilgili olan bu eseri 1990'da Beyrut'ta basılmıştır.
3- Et-Teysirü'l-acib fî tefsiri'l-garib: Bu eser de 1994'te Beyrut'ta basılmıştır.
4- El-Bahrü'l-kebir fî bahsi't-tefsir: Çeşitli kütüphanelerde eksik nüshaları vardır.
5- Tahrirü't-tenzih ve tahzirü't-teşbih: Selefî olduğunu söyleyen Müşebbihe ve Muattıla fırkalarına reddiyedir. Çeşitli kütüphanelerde nüshaları bulunmaktadır.
İbnü'l-Müneyyir'in kaynaklarda geçen diğer eserleri şunlardır: “Muhtasaru't-Tehzib li'l-Begavî”, “Divanu Hutab”, “Esrarü'l-esrar”, “Ez-Ziyaü'l-müteleli'u fî teayyübi'l-İhya”, “Tefsirü hadisi'l-İsra”, “El-İktifa fî fezaili'l-Mustafa”, “Menakıbü'ş-Şeyh Ebü'l-Kasım bin Mansur el-Kabbarî”, vb.
