Hadis âlimlerinden. İsmi, Ahmed bin Ya'kub bin Ahmed bin Ya'kub bin Abdullah bin Abdurrahman bin Osman el-Halebî ed-Dımeşkî'dir. Lakabı Cemaleddîn olup, “İbnü's-Sabunî” diye tanınırdı. “İbnü'l-Mukrî” de denirdi. 675 veya 676 (m. 1278) senesi Zilhicce ayında Şam'da Medrese-i Nûriyye'de doğdu. Büyüyüp yetiştikten sonra, babası ona; İbn-i Dercî, Ömer bin Ebu Asrun, Ahmed bin Şeyban, İbn-i Askalanî, Fahr İbni Âlan, Mikdad, Gazî-yi Halavî, Eberkuhî ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf dinlettirdi. Sonra Kâhire'ye yerleşti. 731 (m. 1330) senesi Rebîu'l-evvel ayı başlarında bir Cuma gecesi Kahire'de vefât etti.
Zehebî, "Mu'cem" adlı eserinde onun hakkında şöyle anlatır: “Âlimlerin hayatı hakkında bilgi toplamaya ehemmiyet veren bir zât dedi ki: “O, hadis-i şerif dinleyip yazdı. Usul ilmini de tahsil etti. Babası, ona Fahr et-Tuzerî ve tabakasından olan birçok büyük âlimlerden ders aldırdı. Kendisi de çalışarak çok ilim öğrendi. İlim tahsili için çok yer dolaştı. İlimde yüksek bir dereceye erişti, ilimdeki müzakereleri çok güzeldi Tertemiz bir ahlâka sahipti. Kendi gayretleriyle çok ilim tahsil edip, Mekke'de; Fahr et-Tuzerî ve başka âlimlerden, Haleb'de; birçok âlimden, İskenderiyye'de; Ebü'l-Hüseyin Yahyâ bin Muhammed bin Hüseyin bin Abdüsselâm ve diğerlerinden hadis-i şerif dinledi. Çok hadis-i şerif yazdı. Bunlardan kırk hadis-i şerifi "Tisâ'ıyyât" adı ile tahric etti. Menkûtemriyye'de hadis meşihatına tayin edildi. Bazı medreselerde ders okuttu.”
