İSKENDERANÎ, Ömer bin Yusuf

Ömer bin Yusuf Temim el-Afifî el-Kabayilî el-Lahmî el-İskenderanî Malikî mezhebi fıkıh âlimi.
A- A+

Malikî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Ömer bin Yusuf bin Abdullah bin Muhammed bin Halef bin Gali bin Muhammed bin Temim el-Afifî el-Kabayilî el-Lahmî el-İskenderanî olup künyesi Ebu Ali'dir. Lakabı ise Siraceddin'dir. Biselkunî diye de bilinir. 761 (m. 1360) senesi Şaban ayında İskenderiyye'de doğdu. 842 (m. 1438)'de orada vefat etti.

Ömer bin Yusuf, küçük yaşta dedesi ile birlikte İskenderiyye yakınında Biselkun köyüne gitti. Dedesinin vefatına kadar orada kaldı. Kur'an-ı Kerim'i okumasını öğrenip bir günde Bakara suresinin tamamını ezberledi (elli sahife). Daha sonra babası onu Sagra'ya götürdü ve kendisi Biselkun'a döndü. Bu sırada İskenderanî henüz on yaşına girmemişti. Orada ilim öğrenip Er-Risale, Eş-Şatıbiyye, İbn-i Malik'in Elfiye adlı eserini ezberledi. Ezberini dinlettirdi.

Fıkıh ilmini; Şihabeddin Ahmed bin Sulh bin Hasan Lühamî, Şemseddin Muhammed bin Ali Fellahî'den, nahiv ilmini; Şemseddin Muhammed, Mansur bin Abdullah Mağribî'den, usul-i fıkhı Şemseddin Muhammed bin Ya'kub Gamarî'den, kelam ilmini el-Mahyevî'den, me'ani ve beyan ilimlerini, Serrac Ömer bin Nebve Tantedaî'den öğrendi. Kur'an-ı Kerim'in kıraat şekillerini Sagra'daki Camiu'l-Garbî hatibi Vecihüddin Abdurrahman bin Nasireddin'den okudu ve icazet (diploma) aldı. Muhammed bin Yusuf el-Küfraî de ona icazet verdi. Amcası Şihabeddin Ahmed'in huzurunda kıraat vecihlerini okudu. Okutmak üzere icazet aldı.

Feraiz ilmini Şemseddin Ebu Abdullah Muhammed'den öğrendi. İlm-i feraize dair Kifayetü'n-Nahıd adlı eseri okudu. Fetva vermeye ve ders okutmaya izin aldı. Malikî mezhebine dair meseleleri öğrendi. Fıkıh, usul, nahiv ve başka ilimlerde üstün dereceye yükseldi. Ebü'l-Kasım Abdülaziz bin Musa, onun ilmini methetti ve; “Hadis, kıraat, tefsir, fıkıh, feraiz ve her ilmi okutmaya ehil bir zattır.” buyurdu.

İskenderanî, 835 (m. 1431) senesinde gözlerinden rahatsız oldu. Gözleri çok az görürdü. El-Bukaî onu; allame, sağlam ve güvenilir bambaşka bir insan, mürüvvet sahibi, akıllı bir zat olarak gördüğünü bildirdi. Muvatta'yı Kararî'den dinledi. Rüyasında Resulullah'ı görüp bazı sureleri okudu. Resulullah Efendimiz de bazı yerlerini düzeltti. İskenderanî, Kahire'ye birçok kere gidip geldi. Orada Zeyneddin Irakî ile görüştü. Şifahî icazet aldı. Bülkinî, İbnü'l-Mülakkın, Ebnasî, İbnü'ş-Şıhne, Tenuhî, Şihabeddin Cevherî, Fahreddin Osman bin Muhammed ve başkaları ona icazet (diploma) verdiler.

Eserleri: İskenderanî, öğrenmek ve öğretmek suretiyle ilmin yayılmasına çok gayret gösterdi. Çeşitli ilimlere dair eserler yazdı. Bazıları şunlardır:

1- Tuhfetü'r-raid fi'l-feraiz: 172 beyttir.

2- Tefsir-i Sureti'n-nebe' ila ahıri'l-Kur'an,

3- Şerhu Tuhfetü'r-raid,

4- El-Cevheratü's-Semine fî mezhebi âlimi'l-medine: 600 beyttir.

5- El-Cevheratü'l-müzehra fî hatmi't-tezkira,

6- Kaside ale'ş-Şatıbiyye.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları