Fıkıh, hadis, feraiz ve cebir âlimi. İsmi İsmail bin Muhammed bin İsmail bin Fera el-Harranî ed-Dımaşkî olup künyesi Ebü'l-Fida'dır. Lakabı ise Mecdüddin'dir. 645 (m. 1247)'de Harran'da doğdu. 729 (m. 1328) senesi Cemaziyelevvel ayının dokuzunda, Pazar gecesi Şam'da el-Cevziyye Medresesi'nde vefat etti. Babüssagir Kabristanı'na defnedildi.
671 (m. 1272)'de ailesiyle birlikte Şam'a geldi. Orada; İbn-i Ebu Ömer, İbnü's-Sayrafî, el-Kemal Abdürrahim, İbnü'l-Buharî, el-Kasım el-Erbilî, Ebu Hamid bin es-Sabunî, Ebu Bekr el-Âmirî ve başkalarından hadis-i şerif dinledi ve rivayette bulundu. Fıkıh ilmini, Şemseddin ibni Ebu Ömer'den öğrendi. Uzun süre İbn-i Ebu Ömer'in derslerine devamla, fıkıhta çok bilgi sahibi oldu. Hadis, usul, mantık ve başka ilimlerde de üstün dereceler elde etti. Uzun zaman fetva verdi. Çok kimseler ondan istifade etti. Lisanı ve konuşması çok düzgündü.
Et-Tafî onun hakkında; “İsmail bin Muhammed, fıkıh, hadis, usul-i fıkh, feraiz, cebir, mukabele ilimlerinde âlimdi. Kuvvetli iman sahibiydi.” demektedir. Zehebî ise onun hakkında şöyle demektedir: “İsmail bin Muhammed, Hanbelî mezhebi âlimiydi. Ahkâm hadislerini iyi bilirdi. Hafızdı.”
Bazı âlimler onun hakkında şöyle dediler: “İsmail bin Muhammed, mezhebinin ince bilgilerini bilirdi.” Ömrü, ilim öğrenmek ve talebe yetiştirmekle geçti. Nakli sahih idi. Birçok fetvalar verdi. Çok eser yazdı. Kimseye zorluk çıkarmaz, bilakis başkasının sıkıntısını çekerdi. İlimden başka ağzından söz çıkmazdı. Vakitlerini ilim ve ibadetle geçirirdi. Birçok fıkıh âlimi dersini dinleyip istifade ettiler. Onun dersinde yetişen âlimler, çeşitli medreselerde ders okuttular. Ders okuturken, Muhammed Aleyhisselam'ın ism-i şerifi geçtiği zaman, yağmur misali gözyaşı dökerdi.
İsmail bin Muhammed'in vefat ettiği Şam'daki Cevziyye Medresesi.
Buyurdu ki: “Kendimi insanlardan üstün görmedim ve kalbimden de böyle bir şey hiç geçmedi.” Hayatı boyunca muntazaman vazifesine devam etti. Tatil olsun olmasın, ders okuttu. Bayram gününe de rastlasa, eğer ilim öğrenmek isteyen biri varsa ona ilim öğretirdi.
