Osmanlı Devleti zamanında yetişen âlimlerden olan İzzetî Mehmed Efendi’nin ismi Mehmed bin Lütfullah bin Zekeriyya'dır. Babası Çelebi Kadı ve Vişne Efendi diye meşhurdur. Kendi mahlası İzzetî'dir. 1625 (H. 1023) senesinde Filibe'de doğdu. 1681 (H. 1092) senesi Şaban ayında İstanbul'da vefat etti ve amcası Zekeriyyazade Yahya Efendi'nin yanına defnedildi.
İzzetî Mehmed Efendi, yedi yaşında babasını kaybettiği için şeyhülislam olan amcası Yahya Efendi'nin yanında yetişti. Önce İstanbul'da ikamet eden Seyyid Muhammed'den, sonra Hamid bin Mustafa Aksarayî ve Dersiam diye meşhur olan Molla Abdullah'tan ilim öğrendi. Edebî ilimleri, Sultanü'l-ulema ve'ş-şuara denilen amcasından öğrendi. İzzetî Mehmed Efendi, genç yaşta yazdığı şiirleri amcasına arz eder, amcası da gerekli tashihi yapardı. Sultan Dördüncü Murad, İzzetî Mehmed Efendi'ye İstanbul'da iken çok ikramda bulunurdu. Bir gün Sultan Murad kendisini davet etmişti. İzzetî Mehmed Efendi'nin yaşı daha çok küçüktü. Sultan, elinde bulunan altınları ona verdi. Altınlardan bazıları yere düştü. İzzetî Mehmed Efendi yere düşenlere hiç iltifat etmedi ve eğilip onları almadı. Sultan Murad onun bu asaletini çok beğendi.
Amcasının vefatından sonra Şeyhülislam Ebu Sa'id Efendi, onu önce amcasının ders verdiği medreseye hoca olarak tayin etti. Sonra onu, Sahn-ı Seman medreselerinden olan Esma Han binti Sultan Süleyman Medresesi'ne tayin etti. Daha sonra 1654 (H. 1064) senesinde Şam kadılığına gönderildi. Mısır, Bursa ve Edirne kadılıklarında da bulunduktan sonra 1662 (H. 1073)'de İstanbul kadısı oldu. On yedi ay bu vazifede kaldı. 1668 (H. 1079)'de Anadolu kazaskeri, 1669 (H. 1080) senesi Rebiulahir ayında da Rumeli kazaskeri oldu. Bir süre sonra bu vazifeden ayrıldı. 1676 (H. 1087)'da tekrar Rumeli kazaskerliğine getirildi. Bir sene sonra bu vazifeden de ayrıldı. Vefatına kadar evinde münzevî bir hayat yaşadı; haftada iki gün evinden ayrılırdı.
İzzetî Mehmed Efendi, Osmanlı âlimlerinin önde gelenlerinden olup ilim ve fazilette, fesahat ve belagatta çok yüksekti. Arapça, Farsça ve Osmanlıca nazım ve nesir yazmada çok mahirdi. Hakkında çok methiyeler yazıldı. Çok zekiydi; güzel ahlâklı, iffet ve vakar sahibiydi. Kadı iken yanına gelenlere şefkatli bir baba, hakiki bir kardeş muamelesinde bulunurdu.
Şöyle anlatılır: İzzetî Mehmed Efendi'nin muhtelif mevzulara dair çok kitabı vardı. Bunların hepsini okuyup tetkik ettiğinden çok iyi bilirdi. İzzetî Mehmed Efendi'ye bir gün bir kitap lazım olmuştu. O kitabı çıkartması için kütüphanesine bakan hizmetçisine söyledi. Kütüphaneye bakan hizmetçi bir yardımcı ile beraber uzun müddet aradılar. İzzetî Mehmed Efendi'nin aradığı mevzu ile alâkalı birkaç kitap çıkardılar fakat onun istediği kitabı daha bulamamışlardı. İzzetî Mehmed Efendi onlara kitabın özelliklerini ve yaprağının hususiyetlerini söyleyince bir müddet sonra aradıkları kitabı buldular. Kitap, İzzetî Mehmed Efendi'nin anlattığı şekildeydi.
İzzetî Mehmed Efendi'nin Beşiktaş'ta Vişnezade Mescidi ve İstanbul Çarşamba'da Darülhadisi bilinmektedir. Darülhadis 1918'de yanmıştır. Eserleri arasında Keşfü'z-zünun'a yaptığı bazı ilaveler, Şuara Tezkiresi ve bir şiir Divan'ı vardır. Divan, Süleymaniye Kütüphanesi Lala İsmail Kısmı No: 432/2'de kayıtlıdır.
