Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Ya'kub bin İdris bin Abdullah'dır. Lakabı Kara'dır. 789 (m. 1387) senesinde Niğde'de doğdu. Larende'de (Karaman'da) 883 (m. 1478) Rebî'ul-evvelin sonlarına doğru vefat etti. Kabri Larende'dedir.
Niğdevî, önce din ve fen bilgilerinde zamanının en büyük âlimi olan Şemsüddîn Fenârî'den ilim öğrendi. Şemsüddîn Hirevî'nin hadîs-i şerîf derslerinde bulundu ve Buharî-i şerif'i dinledi. İlim öğrenmek için gece gündüz çalıştı. Fıkıh, usûl, nahiv, beyân, me'ânî, hadîs, tefsîr ilimlerinde üstün bir dereceye yükseldi. Emsallerini geçti. Çok genç iken hacca gitti. Haleb'e uğradığında, Nâsıriyye Medresesi müderrisi İbn-i Hatîb ile görüştü. İbn-i Hatîb onun ilmine, aklına, zekâsına hayran kalıp, medhü sena ederek; “Anadolu'da yetişmiş büyük bir âlim” buyurdu. Niğdevî, daha sonra Kahire'ye gitti. Emir Tatar'dan büyük ikram gördü. Ona bin dinar hediye verildi.
Niğdevî, hac dönüşü Konya Lârende'ye (Karaman'a) gelip, orada ders okuttu. Fetvâlar verdi. İbn-i Hacer onun hakkında; “O; fıkıh, usul, Arabî ilimlerde üstün bir dereceye yükseldi. Mesabîh şerhi ve Hidâye'ye haşiye yazdı.” demektedir.
Eserleri:
1- İşraku't-tevarih.
2- Haşiye ala Envari't-tenzil li'l-Beydavî.
3- Şerhu Mesabihi's-Sünne.
4- Şerhü'l-Hidaye li'l-Merginanî.
