KELBÎ

Muhammed bin Saib el-Kelbî el-Kufî Tefsir âlimi.
A- A+

Tefsir âlimi. İsmi Muhammed bin Saib el-Kelbî el-Kufî olup, künyesi Ebu'n-Nasr'dır. Kûfe'de doğdu. 146 (m. 763) senesinde orada vefat etti. Dedesive babası Cemel Harbi'nde Hazreti Ali'nin yanında idi. Kelbî de Cemacim vak'asında İbn-i Eş'as ile beraber bulunmuştur. Şiî fırkasına mensup idi. Nesep ilmine vâkıf idi.

Ümmü Hânî'nin azatlısı Ebu Salih Bâzân'dan, Şa'bî ile biraderleri Süfyan ve Seleme'den hadîs-i şerif rivayetinde bulundu. Kendisinden de Sevrî, İbn-i Uyeyne, Hammad bin Seleme, İbn-i Mübarek, İbn-i Cüreyc, İbn-i İshak, Suğdî es-Sagir, Ebu Avane ve Ebu Bekr bin Ayyaş rivayette bulundu. Hadis ilminde zayıf kabul edilmiş; hatta kendisine sonradan unutkanlık arız olduğu bildirilmiştir.

Kelbî, Ebu Salih vasıtasıyla İbn-i Abbas'tan tefsir rivayetinde bulunmuştur. Bu tefsiri, ulema arasında hüsnü kabul görmemiştir. Hatta İbn-i Hibban, “Ebu Salih'in İbn-i Abbas'tan tefsir dinlediği sabit değildir.” demiştir. Bu bakımdan Kelbî, İbn-i Abbas'a varan rivayetlerin en zayıfı olarak görülmüştür. Tefsirde kendisinden çok sayıda zayıf, hatta uydurma rivayet vardır. İtikadî durumu başta olmak üzere çeşitli sebeplerle ulema kendisinden tefsir ve hadis rivayet etmeyi caiz görmemiştir.

Kelbî tefsirinde şöyle bildiriyor:

Eshab-ı Kiram'dan Avf bin Malik el-Eşcaî bir gün Hazreti Peygamber'e gelerek, “Ya Resulallah! Oğlumu düşman esir etti. Annesi çok üzülüyor. Ne tavsiye edersiniz?” diye sordu. Hazreti Peygamber de, “Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billah” cümlesini çok tekrar etmesini tavsiye buyurdu. Kadıncağız bunu işitince; “Peygamberimiz ne güzel şey emretmiş!” diyerek malum cümleyi tekrar etmeye başladı. Az zaman sonra oğlu sağ olarak, üstelik düşmanın koyunlarını da ganimet almış olduğu halde çıkıp geldi.

Bunun üzerine; “Kim Allah'tan korkarsa; Allah ona bir çıkış yaratır.” mealindeki ayet-i kerime nazil oldu.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası