Osmanlı âlimlerinden. 916 (m. 1510)'da İran'da, Şiraz ile Hindistan sınırı arasında bulunan Laristan şehrinde doğdu. İsmi Muhammed bin Selahaddin bin Kemaleddin bin Muhammed Naşirî Bel'avî'dir. Sa'd bin Ubade'nin soyundandır. İlk tahsilini İran'da tamamladı. Zamanının meşhur âlimi Celaleddin-i Devanî'nin talebesi Emir Kemaleddin Hüseyin'den, Emir Gıyas bin Sadreddin'den ve daha başkalarından ders aldı. Aklî ve naklî ilimlerde çok yükseldi. Din bilgilerinde ve zamanının fen bilgilerinde mütehassıs bir âlim olarak yetişti. Daha sonra Hindistan'a gidip başşehir Lahor'a vardı. Gürganiyye Sultanı Hümayun Şah'ın ihsan ve iltifatlarına kavuştu. Şah'a hocalık yaptı. 962 (m. 1554) senesi başlarında sultanın vefatından sonra Hindistan'dan ayrılıp hac vazifesini ifa etmek üzere Mekke-i Mükerreme'ye geldi. Hacdan sonra şehir şehir dolaşarak, Anadolu'ya geçip İstanbul'a vardı. Zamanın şeyhülislamı Ebüssü'ud Efendi'nin ilim meclisine dahil oldu. Onunla ve diğer âlimlerle, çeşitli ilmî konularda mübahaselerde ve müzakerelerde bulundu. Böylece aklî ve naklî ilimlerdeki üstünlüğünü isbat etmiş oldu.
Bir müddet İstanbul'da kaldıktan sonra Diyarbakır'a gidip yerleşti. Belde-i Amid (Diyarbakır) valisi bulunan İskender Paşa'nın oğluna hocalık yaptı. 967 (m. 1559) senesinde valinin teklifi ile Hüsrev Paşa Medresesi müderrislik reisliğine tayin olundu. Ayrıca müftülük vazifesi de kendisine verildi. 969 (m. 1562) senesi Zilhicce ayında Diyarbakır'da vefat etti. Vefatında 60 yaşını geçmiş bulunuyordu.
Eserleri: Din ilimlerinde ve fen bilgilerinde derin âlim olan Muslihuddin Larî, tedrisat ve müftülük hizmetlerinin yanında, eser telifi ile de uğraşıp çok kitap yazdı.
Osmanlı âlimlerinden.
Osmanlı âlimlerinden.
Osmanlı âlimlerinden.
Muslihuddin Larî'nin müderrislik yaptığı Diyarbakır'daki Hüsreviyye Medresesi (sağda) ve kabrinin de yanında bulunduğu Safa (Parlı) Camii de denilen Larî Camii (ortada) ve medrese odalarının girişi (solda).
Başlıca eserleri şunlardır:
1- “Mir'atü'l-edvar ve mirkatü'l-ahbar”: Bir mukaddime (önsöz) ile on bab'a ayrılmış olup dünya tarihine dairdir. Bazı kısımları 1997'de Tahran'da Arif Nevşahî tarafından neşredilmiştir. Eser, Hoca Sa'deddin Efendi tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. Bir nüshası Nuruosmaniye Kütüphanesi No: 3156'da kayıtlıdır. 2- “Tehzibü'l-mantık şerhi”: Devanî'nin Tehzib'e yaptığı şerhin haşiyesidir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Beşir Ağa Kısmı No: 105'te kayıtlıdır. 3- “Ehadis-i erbaîn şerhi”: Nevevî'nin eserinin şerhidir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 781'de kayıtlıdır. 4- “İrşadü'l-fıkh şerhi”. 5- “Feraiz-i Siraciyye şerhi”: Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 792'de vardır. 6- “Mutavvel haşiyesi”: Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 2188'de vardır. 7- “Molla Camî'nin Kafiye haşiyesi”: Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 2374'te kayıtlıdır. 8- “Haşiye alâ Metalii'l-enzar”: Bir nüshası İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi No: 2396'da kayıtlıdır. 9- “Tezkire”: Hey'et (astronomi) ilmine dair güzel bir metindir. 10- “Kadı Beydavî Tefsiri'ne haşiyeleri”. 11- “Şemail-i Nebî şerhi”: Bir nüshası Hacı Beşir Ağa Kısmı No: 477'de vardır. 12- “Farsça olarak Hidaye üzerine ta'likat”. 13- “Ebüssü'ud Efendi'nin Kaside-i Mimiyye'sine nazire”. 14- “Şerhu Risaleti'l-Hey'e”.
İbn-i Hanbelî, “Tarih-i Haleb” adındaki eserinde diyor ki: “Muslihuddin-i Larî, Emir-i Gıyas'ın muidi (yardımcısı) olmuştu. 964 (m. 1556) senesinde Halep'e uğradığında önce tüccar zannedilmişti. Fakat bir müddet sonra ilim ve faziletini açıklayıp ilmî müzakerelere başlayınca herkes onun kıymetini anlamıştı.”
Osmanlı âlimlerinden.
Osmanlı âlimlerinden.
Osmanlı âlimlerinden.
Mir'atü'l-edvar ve mirkatü'l-ahbar adlı eserinin ilk sayfası (sağda) ve Şemail-i Nebî şerhi adlı eserinin Köprülü Kütüphanesi No: 315/2'de kayıtlı yazma nüshasının ilk sayfası (ortada) ve aynı kütüphanede 939 numarada kayıtlı Şerhu Risaleti'l-Hey'e adlı eserinin yazma nüshasının ilk sayfası (solda).
Osmanlı âlimlerinden.
Osmanlı âlimlerinden.
Larî Camiinin bahçesindeki mezarlar (sağda) ve Larî'nin mezar taşı (solda).
