Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden. İsmi İbrahim bin İbrahim bin Hasan bin Ali bin Ali bin Ali bin Abdülkuddüs el-Lekanî el-Mısrî olup künyesi Ebü'l-İmdad ve Ebu İshak, lakabı ise Burhaneddin'dir. Mısır'ın Demenhur şehri yakınlarındaki Lekane isimli bir köyündendir. Bu köyde doğdu. Buraya nisbetle Lekanî ismi verilmiştir. 1041 (m. 1631) senesinde hac dönüşü Akabe (Eyle) yakınlarında vefat etmiş ve buraya defnedilmiştir.
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
İbrahim Lekanî'nin Cevheretü't-tevhid adlı eserinin ilk iki sayfası.
Asil ve dinine bağlı bir ailenin çocuğu olarak, çok güzel bir edep ve terbiye ile yetişen Lekanî; Şemseddin Muhammed Bekrî es-Sıddîkî, Muhammed Remlî, Ahmed bin Kasım, Ali bin Ganîm Makdisî, Muhammed Nahrirî, İbn-i Nüceymi Ömer Mısrî, Muhammed Senhurî, Şeyh Taha, Abdülkerim Bermunî, Şeyh Ahmed Bülkinî ve Muhammed bin Tercüman gibi birçok âlimden ilim öğrendi. Bilhassa tefsir, hadis, usul, kelam ve fıkıh ilimleriyle, tasavvuf yolunda çok yüksek derece sahibi oldu. Zamanında bulunan âlim ve evliyanın önde gelenlerinden oldu. Zahirî ve batınî ilimleri kendinde toplamış idi. İlme çok hizmet etti. Başta kendi oğlu olan Abdüsselam Lekanî olmak üzere, Alaeddin Şebramelisî, Yusuf Feyşî, Hüseyin en-Nemavî, Hüseyin el-Hafacî ve Ahmed el-Acemî gibi birçok âlim zata hocalık etti. Onlara ilim öğretti.
Çeşitli müşkül meselelerde müracaat mercii idi. Zor durumda kalan, meselesini hâlletmek için ona koşardı. Dertlere çare bulmak için çalışan çok gayretli bir zattı. Devlet adamları, mevki sahipleri onu çok severler, onun vasıtasıyla gelen bütün işleri hemen hâllederlerdi.
Lekanî, bütün vakitlerini, ibadet yapmak ve ders okutmaya harcardı. Asil ve şerefli bir kabileye mensup olduğu hâlde bunu belli etmez, tevazu gösterir ve mensup olduğu kabileyi kendisine iftihar vesilesi yapmazdı. Birçok kerameti vardır.
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
İbrahim Lekanî'nin Tuhfetü zürriyeti Ali El-behelül bi esanidi cevamii ehadisi'r-Resul adlı eserinin ünvan sayfası (sağda) ve ilk sayfası (solda) Eser Camiu mahtutatü'l-İslamiyye Kütüphanesi No: 846'da kayıtlıdır.
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
Mısır'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve evliyanın büyüklerinden
İbrahim Lekanî'nin Menaru usuli'l-fetva ve kavaidü'l-iftabi'l-akva adlı eserinin kapak sayfası (sağda) ve Kazaü'lvatar min nüzheti'n-nazar fî tavzihi Nuhbeti'l-fiker adlı
eserinin ünvan sayfası (ortada) ve ilk sayfası (solda). Kazau'l-vatar'ın yazma nüshası Kütüphane-i Ahmediyye No: 232'de kayıtlıdır.
Rivayet edilir ki: Şeyhü'l-allame vaiz Hicazî birgün İbrahim Lekanî'nin ders verdiği yere uğramıştı. Hemen ayrılmayıp ayakta beklemeye başladı. Lekanî ona; “Gidiyor musunuz? Oturacak mısınız? Ayakta kaldınız.” dedi. O da; “Biraz sabredin. Size bir şey anlatacağım.” dedi. Ders bittikten sonra Hicazî, Lekanî'ye; “Ey İbrahim! Yemin ederim ki derste beklemeyecektim. Sadece uğrayıp gidecektim. İçeri girince bir de ne göreyim. Resulullah Efendimiz oturmuş seni dinliyor. Resul Aleyhisselam'ı görünce ayrılamadım. Onlar ayrılıncaya kadar bekledim.” dedi.
Eserleri: İbrahim Lekanî çok kitap telif etmiş olup bazılarının isimleri şöyledir:
1- “Cevheretü't-tevhid”: Akaitle ilgili bu eseri başta kendisi ve oğlu olmak üzere birçok âlim şerh etmiştir. Eser ilk defa 1241'de Bulak'ta basılmıştır. Daha sonra şerhleri ile birlikte neşredilmiştir. 2- “Menaru usuli'l-fetva ve kavaidü'l-ifta bi'l-akva”: Malikî mezhebi fetva usulüne dairdir. 1992'de Beyrut'ta basılmıştır. 3- “Nasihatü'l-ihvan bi'ctinabi şürbi'd-duhan”: Sigara içmekten sakındırmak için yazmıştır. 4- “Haşiye ala Muhtasarı Halil”: Malikî fıkhına dairdir. 5- “Kazaü'l-vatar min nüzheti'n-nazar fî tavzihi Nuhbeti'l-fiker”: Hadis usulü ile ilgilidir. 6- “Behcetü'l-mehafil bi't-ta'rif bi rüvati'ş-Şemail”. 7- “Es-Sened fî beyani hucceci ehli'l-gay ve'r-rüşd”. 8- “Şerhu't-Takrib ve't-teysir”. 9- “Meşrü'l-measir fî men edrektühum min ulemai'l-Karni'l-aşir”. 10- “Tuhfetü zürriyeti Ali El-behelül bi esanidi cevamii ehadisi'r-Resul”. 11- “Keşfü'l-kürub li mülakati'l-habib ve't-tevessül bi'l-mahbub”. 12- “Umdetü'l-mürid li Cevhereti't-tevhid”: Kendi eserinin şerhidir. Bir nüshası Hacı Selim Ağa Kütüphanesi No: 624'te kayıtlıdır.
Diğer eserleri de şunlardır: “El-Büdurü'l-levami' min huduri Cem'u'l-cevami'”, “Ta'likü'l-feraid alâ Şerhi'l-Akaid”, “Tefsirü'l-Kur'an”, “Hulasatü't-ta'rif”, “Tavzihü fadi'l-Acurrumiyye”, “Ikdü'l-cüman”.
