Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Mansur bin İsmail bin Ömer; künyesi, Ebü'l-Hasan'dır. Temimî nisbet edildi. 306 (m. 918) senesinde Mısır'da vefat etti.
Fıkıh ilmini İmam-ı Şafiî'nin talebelerinden ve talebelerinin talebelerinden öğrendi. Diğer ilim dallarında da ilim sahibi olup, edip ve a'ma şairdir. Aslen Cezire'de Re'sü'l-ayn denilen yerdendir. Gençliğinde Bağdat'a gitti. Orada halife Mu'tez'im etti. Sonra Mısır'a yerleşti. El-Vacib, El-Müsta'mel, Zadü'l-Müsafir, El-Hidaye adlı eserleri ve şiirleri vardır.
Hicivde çok sivri dilli olup, rakiplerini perişan ederdi. Bu durumdan devlet idarecileri bile rahatsız olurdu. Şiirlerinden bir kısmının tercümesi şöyledir:
“Kendisinin çalışmasıyla; doyacak kadar ekmek, başını sokacak bir ev ve giyeceği bir elbisesi olan kimse, niçin kibir ve gurur sahibi kimselere el açar. Niçin bayağı ve düşük kimselere boyun eğer, tenezzül eder?”
“İnsanların kötülüklerinden kendisini muhafaza etmek isteyen, onlardan mümkün mertebe uzak olmaya çalışsın. Böyle yapmak, derin bir denizde, gemiye binip, boğulmaktan kurtulmak gibidir. Ben sana nasihatimi yaptım. Artık sen bilirsin.”
“Nemmam (koğuculuk yapan) kimselere karşı kendimi muhafaza etmeye bir çarem var, fakat yalancılara karşı bir çarem yok. İftira eden kimselere ise çare bulmak zor.”
“Eğer günahımın çokluğu olmasaydı, bir an önce ölmek için can atardım. Fakat öyle insanlar arasındayım ki, onlara yakın olmam, bana hayatı zehir ediyor.”
“Herkes yaşamayı methettikleri zaman ben onlara; hayır, ölümü çok hatırlayınız. Çünkü onun pek çok faydası vardır diyerek onu şöyle anlatıyordum: Bunlardan birisi; insan ölümü hatırlamak suretiyle, ölüm ve sonrası (ahiret) için hazırlık yaparak, salih amelleri işlemeye başlar, birisi de; kendisini kötü kimselerden uzak tutar.”
“Yardımlaşma genişlikte değil, darlık zamanında güzel olur...”
