Eyyubî Devleti sultanlarından ve tarihçi. İsmi Muhammed bin Ömer bin Şehinşah bin Eyyub'dur. Künyesi Ebü'l-Mealî olup Nasireddin ve Melikü'l-Mansur lakapları ile tanındı. 567 (m. 1171) senesinde doğdu. Selahaddin-i Eyyubî'nin kardeşinin torunlarından olup Hama sultanlığının meliki idi. Adil ve kahraman bir devlet adamı olduğu kadar, âlim ve fazilet sahibi bir zattı. Âlimleri çok severdi. İskenderiyye'de, Hafız Silefî'den hadis-i şerif dinleyip ezberledi. Senelere göre hazırladığı El-Mizmar adlı tarih kitabı vardır.
Hem devlet adamı hem de ilim adamı olan Melikü'lMansur'un yazdığı Mizmarü'l-hakaik ve sırrü'l-halaik adlı eserin kapak sayfası.
Yazmış olduğu bu tarih kitabı muhtelif ciltler hâlinde basılmıştır. Çok faydalı bir eserdir. 617 (m. 1221) senesinde Hama'da vefat etti. Babasının yanına defnedildi.
579 (m. 1183)'te babası Eyyubîlerin Kahire valisi tayin edilince onunla Kahire'ye gitti. Orada ve İskenderiyye'de Silefî ve Ebu Tahir bin Avf'tan ilim okudu. Melik Muzaffer'in Kahire'den geçici ayrılmasında onun resmî temsilcisi oldu. 587'de ölümü üzerine, Hama, Menbic, Kal'atünnecm, Selemiyye'ye vali tayin edildi. 595'te Ba'rın Kalesi'ni zaptetti.
Hama sultanı Melikü'l-Mansur, cesareti ve kahramanlıkları ile meşhurdu. 601 (m. 1204) senesinde Haçlıların hücumlarına karşı Müslümanları korudu. İyi bir devlet adamlığının ve kahraman bir kumandanlığının yanında, ilim öğrenmekle de çok meşgul oldu. Eyyubîlerin iç karışıklıklarına rağmen toprak bütünlüğünü korudu. Melikü'lAdil'in kızıyla evlendi. Kendi adına Hama'da para bastırdı. Halife Nasır li Dinillah'ın kurduğu fütüvvet teşkilatına girdi.
Şihabeddin el-Kavsî diyor ki: “Ben onun yanında, Mizmarü'l-hakaik ve sırrü'l-halaik adındaki kitabından bir bölümünü okudum. Bu kitap, onun faziletini, üstünlüğünü gösteren büyük ve nefis bir eserdir. Onun gibi bir eser yazan olmadı. Ayrıca onun Kitabü'ş-Şuara adında on ciltlik bir eseri vardır. Onun hizmetinde, fıkıh âlimlerinden, edebiyatçılardan, nahivcilerden ikiyüz kişiye yaklaşan bir ilmî istişare heyeti vardı.”
Eserleri:
1- Mizmarü'l-hakaik: İslam tarihine ait on ciltlik bir eserdir. Son bölümü günümüze ulaşmıştır. Eser, Selahaddin Eyyubî için yazılmıştır. Kendi gördüklerini ve dinlediklerini de kitabına almıştır. Günümüze ulaşan kısmı, 1968'de Kahire'de basılmıştır.
2- Ahbarü'l-müluk ve nüzhetü'l-melik ve'l-memluk fî tabakati'ş-Şuara: Cahiliye döneminden kendi dönemine kadar yaşamış şairlerden topladığı bir şiir antolojisidir. Sadece dokuzuncu cildi günümüze ulaşmıştır.
3- Dürerü'l-adab ve mehasinü zevi'l-elbab: Bu da bir antolojidir. Bir parçası günümüze gelmiştir.
4- Divan.
