Şafiî mezhebi âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Hasan bin Safî bin Abdullah bin Nizar bin Ebü'l-Hasan el-Bağdadî; künyesi, Ebu Nizar, meşhur lakabı ise Melikü'nNuhat'tır. 489 (m. 1096) senesinde Bağdat'ta Darürrakik sokağında dünyaya geldi.
Genç yaşında ilme yöneldi. Zamanının en meşhur âlimlerinden ilim öğrendi. Fıkıh, kelam, usul-i fıkh, edebiyat ve nahiv ilimlerinde meşhur oldu. Bilhassa nahiv ilminde öyle bir dereceye ulaştı ki: “Melikü'n-nuhat” (nahivcilerin sultanı) lakabını aldı ve bu isimle zikredildi.
520 (m. 1126) de Bağdat'tan ayrıldı. Bir müddet Vasıt şehrinde kaldı ve orada ilim öğretti. Horasan, Kirman ve Gazne gibi belli başlı ilim merkezlerini dolaştı. En son Dımaşk'a geldi ve buraya yerleşti. 568 (m. 1173) senesi Şevval ayının sekizine rastlayan Salı günü Dımaşk'ta vefat etti. Babü's-sagîr kabristanına defnolundu.
Ebu Nizar, Şerif Ebu Talib ez-Zeynebî'den hadis ilmini, Ebu Abdullah Kayrevanî'den, usulü'd-din ve Şafiî fıkhını, Ebü'l-Feth Burhan'dan usul-i fıkh, Es'ad el-Mihenî'den dört mezhebin mukayeseli fıkhını, Ebu Abdullah el-Kayrevanî'den kelam ilmini, Ebü'l-Hasan Ali bin Ebu Zeyd el-Fasihî'den de nahiv ilmini öğrendi.
Mu'cem-i Yakut'ta diyor ki: “Ebu Nizar, doğru itikatlı (Ehl-i Sünnet itikadında), kerim, hâlleri güzel olan bir zattı.”
Eserleri: Nahiv ilminde El-Havî (iki cilt), ElUmed, el-Müntahab, Şafiî fıkhında El-Hakim, usul-i fıkhta Muhtasar fî usuli'l-fıkh, kelamda Muhtasar fî usulü'd-din, on ciltlik Uslubü'lhak fî ta'lili'l-kıraat ve Divan'ı vardır. Ayrıca Divan'ında pek çok şiirleri vardır. Peygamberimizi metheden çok kıymetli şiirleri vardır.
Vefatından sonra rüyada görülüp, Allahü tealanın kendisine nasıl muamele ettiği sorulunca; bir şiiri sebebiyle Allahü tealanın kendisini affettiğini haber verdi.
