Osmanlılar zamanında yetişen tefsir ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Elli beşinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Abdürrahim olup aslen Bursalıdır. Bursa mahkeme başkâtibi Kurt Mehmed Efendi'nin oğludur. Menteşîzade diye meşhur olmuştur. Doğum tarihi bilinmemektedir. Bursa'da doğdu. 1128 (m. 1716) senesinde Edirne'de vefat etti. Oradaki Zehr-i mar Mescidi bahçesine defnedildi.
Küçük yaşından itibaren Bursa'da ilim öğrendi. Daha sonra İstanbul'a gelip Minkârîzade Yahya Efendi'nin hizmetinde ve ilim meclislerinde bulundu. Ondan ilim tahsil edip çok istifade etti ve akranları arasında yüksek derece sahibi oldu. Minkârîzade Yahya Efendi'nin yanında mülazim (stajyer) oldu. Daha sonra müderris oldu. Bir müddet müderrislik yaptıktan sonra kadılık mesleğini tercih edip ilk olarak Yenişehir kadılığında vazifelendirildi. 1105 (m. 1693)'te Edirne kadılığına nakledildi. Bu vazifeden ayrılıp on sene devlet hizmetinden uzak kaldı. On sene sonra Şeyhülislam Seyyid Feyzullah Efendi'nin tavsiye ve teşvikiyle Üsküdar kadılığına tayin edildi. Üç ay sonra Mısır Mevleviyyeti'ne gönderildi. 1117 (m. 1705)'te İstanbul kadılığına getirildi. 1120 (m. 1708)'de Anadolu, 1123 (m. 1711)'de Rumeli kazaskerliğine yükseltildi. Bir müddet sonra bu vazifeden ayrıldı. 1125 (m. 1713)'te ikinci ve 1127 (m. 1715)'te de üçüncü defa Rumeli kazaskerliğine getirildi. 1127 (m. 1715)'te şeyhülislamlık makamına yükseltildi. Bu yüksek ve şerefli vazifeyi 1 yıl 8 ay müddetle doğruluk ve adalet üzere yürüttü. 1128 (m. 1716)'da ihtiyarlık ve hastalığı sebebiyle bu vazifeden ayrıldı. Edirne'de istirahat edip ibadetle meşgul olduğu sırada vefat etti.
Menteşîzade Abdürrahim Efendi, âlim ve fakih bir zattı. Güzel ahlâklı ve herkes tarafından sevilirdi. Fıkıh ilminde özel ihtisas sahibi olup kıymetli fetvalarının toplandığı, Fetava-i Abdürrahim veya Abdürrahim Efendi fetvaları adlı eseri vardır. Bu eseri 1243'te İstanbul'da basılmıştır. Ceridetü'l-feraiz ve Ta'likatü ale'l-Beydavî adlı eserleri de kıymetlidir. Bu eserleri haricinde başka haşiye ve risaleleri de vardır. Özel kütüphanesini Fatih Camii'ne vakfetmiştir.
