Malikî mezhebi âlimlerinden. İsmi Ali bin Muhammed bin Muhammed bin Halef bin Cibril'dir. Hadis, nahiv ve lügat ilimlerinde âlim olan Menufî'nin lakabı Nureddin, künyesi Ebü'l-Hasan'dır. Şazilî tarikatına mensup idi. 857 (m. 1453) senesi Ramazan ayında Kahire'de doğdu. 939 (m. 1532) senesi Safer ayında orada vefat etti.
Zamanın büyük âlimlerinden olan Menufî; Senhurî, Şihabeddin bin Akta', Abdülkadir bin Takıyyüddin, Abdülganî bin Takıyyüddin ve Siraceddin Ömer Netaî'den fıkıh ilmini öğrendi. Nahiv ve diğer ilimleri de; Nureddin Feyyumî, Zeyneddin Abdurrahman Enfasî, Takıyyüddin Hısnî, Şemseddin Cevcerî, Kemaleddin bin Ebu Şerif ve Şihabeddin Sayrafî'den öğrendi. Hadisi şerif hafızlarının sonuncularından olan büyük âlim Celaleddin Süyutî'den hadis-i şerif dinledi. Bunlardan başka Şerif Nureddin Semhudî, Zeyneddin Abdülkadir bin Şa'ban Şemseddin Senbavî, Hafız Deymî, Abdülganî Heytemî, Abdüddaim Ezberî, Siraceddin Nesaî ve oğlu Şemseddin'in de derslerine uzun müddet devam etti. Bilhassa fıkıh ve hadis ilimlerinde zamanının âlimlerinden oldu.
Eserleri: Menufî'nin hayatı hakkında kaynaklarda fazla bilgi verilmemektedir. Hayatını ilim öğrenmek, ilmî kitapları müzakere etmek ve kitap yazmakla geçirdi. Yazdığı kıymetli eserlerden bazıları şunlardır:
1- Umdetü's-salik alâ mezhebi Malik ve bunun muhtasarı (özeti): Malikî mezhebine göre yazılmış bir fıkıh kitabıdır. Esmaü'l-müellifin'de bu kitap, El-Müridü's-salik alâ mezhebi'l-İmam Malik adıyla geçmektedir.
2- Tuhfetü'l-musalli: Baskı yeri belirtilmeden 1984'te basılmışıtr.
3- Gayetü'l-emanî fî halli elfaz ve'l-meanî: İbn-i Yezd Kayrevanî'nin eserinin şerhidir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yeni Cami Kısmı No: 744'te kayıtlıdır.
4- Tahkikü'l-mebanî: Bu da İbn-i Zeyd'in eserinin bir diğer şerhidir.
5- Tavdihü'l-elfaz ve'l-me'anî,
6- Telhisü't-tahkik,
7- El-Feyzü'r-Rahmanî,
8- Kifayetü't-talibi'r-Rabbanî: Üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci eserleri, İbn-i Ebu Zeyd Kayrevanî'nin Risale adlı eserinin şerhidir. 1987'de Kahire'de basılmıştır.
9- Şerhu Akideti's-Senusî: Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yeni Cami Kısmı No: 744'te kayıtlıdır.
10- Şerhü'l-Kurtubiyye: Esas adı El-İşaretü'l-Ezheriyye'dir.
11- Mukaddemetü'l-Izziyye fî fıkhı'l-Malikiyye,
12- Menasikü'l-hac,
13- El-Vesailü's-seniyye mine'l-Makasıdi's-Sehaviyye ve'l-Cami' ve'z-ziyadeti'l-Esyutiyye: Hadis ilmine dair bir eserdir.
14- Şifaü'l-alil fî lügati Halil,
15- El-Cevheretü'l-maneviyye ale'l-Acrumiyye: Nahiv ilmine dair bir eserdir.
16- Hadis-i Erbaîn,
17- Siyanetü'l-Kâri ani'l-hata vellahni fi'l-Buharî,
18- Me'unetü'l-Kâri,
19- Şerhu Müslim,
20- Şerhu Tergibi'l-Münzirî.
21- En-Necat fi'l-Ezkâr fî amelü'l-leyli ve'n-nehar,
22- Şerhü'l-akaid li't-Teftazanî,
23- El-Vikaye fi't-tecvid,
24- Şerhü'l-medhal fi'l-me'ani ve'l-beyan,
25- Necatü'l-mükellefin,
26- Hidayetü'l-küffar,
27- Şerhu menazili's-sairin,
28- Ravdatü'l-müteabbidin,
29- Şerhü'l-Buharî.
