Kıraat ve feraiz âlimi. Künyesi, Ebu Bekr olup; ismi, Muhammed bin Hüseyin bin Ali bin İbrahim bin Ubeydullah eş-Şeybanî el-Mezrufî el-Yemenî'dir. 439 (m. 1047) senesinde Selh'te doğdu. 527 (m. 1133) senesinde Bağdat'ta vefat etti. Bab-ı Harb denilen yere defnedildi.
Ebu Bekr eş-Şeybanî, İbnü'l-Mesleme, İbnü'l-Me'mun, es-Sarifinî, İbnü'l-Muhtedî, İbnü'n-Nukûr, En-Nehrevanî, Ebü'l-Hüseyin el-Asımî, İbnü'l-Bera, Ebü'l-Ganaim bin ed-Dücacî'den hadis-i şerif dinledi, yazdı ve rivayette bulundu. Ebu Bekr eş-Şeybanî, Kur'an-ı Kerim'i çeşitli kıraatlere göre okurdu. Kendisinden de; İbnü'n-Nasır, İbn-i Asakir, el-Yunaratî, Ebu Sa'd bin Ebu Asrun, İbnü'l-Cevzî, Ebu Musa el-Medenî el-Hafız, Ali bin Asakir ve birçok âlim rivayette bulundular. Ayrıca birçok kimse, kendisinden feraiz ve hesap ilmini öğrendiler.
İbnü'n-Nasr onun hakkında: “Ebu Bekr eş-Şeybanî, zamanının Kur'an-ı Kerim'i en güzel okuyanı idi. Çok kimseler kendisinden hadis-i şerif rivayetinde bulundular.” demektedir. İbnü'l-Cevzî ise; “Ebu Bekr eş-Şeybanî, sağlam, güvenilir, itikadı düzgün, Hanbelî mezhebine mensup bir zat olup, namazda secdede iken vefat etti. Bab-ı Harb denilen yere defnedildi.” demektedir. İbn-i Kati'î şöyle demektedir: “İbnü'l-Ahdar'ın şöyle dediğini işittim: Ebu Bekr eş-Şeybanî'nin hadis-i şerif rivayetinden çok haz duyardım.” Ebu Nasr el-Yunaratî, Mu'cem'inde; “Ebu Bekr eş-Şeybanî, asrının teki idi. Kur'an-ı Kerim'i çok güzel okurdu.” demektedir.
Ebu Bekr eş-Şeybanî'nin Ebu Hüreyre'den rivayet ettiği hadis-i şerifte, Resulullah Efendimiz buyurdu ki: “Münafıklık alameti üçtür: Yalan söylemek, vaadini yerine getirmemek, emanete hıyanet etmek.” Ebu Bekr eş-Şeybanî'nin yazdığı eserlerden biri de, Kitabü'l-feraiz'dir. Ayrıca feraiz ilmi hakkında daha birçok kitaplar yazmıştır.
